vasael.ir

درس گفتار
فقه سیاست
ابتکارات و ویژگی‌های روش اجتهادی رهبر انقلاب
گزارش تفصیلی / آیت الله مبلغی تبیین کرد؛

ابتکارات و ویژگی‌های روش اجتهادی رهبر انقلاب

 وسائل ـ آیت الله مبلغی در تبیین روش شناسی اجتهادی رهبر انقلاب در درسنامه غناء، گفت: شیوه‌های گوناگونی را در شناخت لحن روایی در پیش گرفته‌اند که یک موردش اینکه فقیه باید فضای عمومی احادیث را خود از رهگذر مراجعه به همه احادیث خلق کند. از نظر ایشان در زمینه فقه الحدیث می‌باید ما پیشاپیش و پیش‌تر احادیث باب را ببینیم. حتی آن احادیثی که ضعیف هستند.
نقش اصلی در تمدن‌سازی بر عهده فقه حکومتی است
حجت الاسلام متولی امامی:

نقش اصلی در تمدن‌سازی بر عهده فقه حکومتی است

وسائل ـ مدیر موسسه تحقیقات راهبردی تمدن اسلامی، ظرفیت فقه حکومتی در گام دوم را، تمدن سازی دانست و مطرح کرد: برای تمدن سازی چند شاخصه اساسی وجود دارد؛ شاخصه اول این است که برای اداره جامعه اسلامی، باید وارد متن جامعه و تطبیق احکام شد. شاخصه دوم این است که موضوعات در شبکه اجتماع دیده شوند؛ و شاخصه سوم، استنباط و تصرف است؛ یعنی ایجاد نظام جدیدی از روابط اجتماعی که شروع آن با فقیه است.
دو وظیفه مهم حاکم دینی بر اساس فقه حکومتی
از سوی معاونت آموزش حوزه علمیه اصفهان تبیین شد؛

دو وظیفه مهم حاکم دینی بر اساس فقه حکومتی

وسائل ـ حجت الاسلام والمسلین خطاط پس از بیان دو وظیفه حاکم دینی، به برخی از وظایف فقه حکومتی اشاره کرد و گفت: از جمله وظایفی که می‌توان برای فقه حکومتی برشمرد، اولا این است که حد و مرز هر آنچه که آحاد مردم از حکام خود می‌طلبند، مشخص شود؛ و دوما، وظایفی که شارع مقدس از حاکم می‌طلبد استنباط شود.
ابعاد مختلف حقوق عامه مورد واکاوی فقهی قرار گیرد
حجت الاسلام و المسلمین قطبی:

ابعاد مختلف حقوق عامه مورد واکاوی فقهی قرار گیرد

وسائل ـ رئیس دفتر تبلیغات اسلامی استان اصفهان با اشاره به اینکه در منظومه حاکمیت بحث، اداره جامعه است، گفت: یکی مهمترین مسائل، عدالت گستری است که ذیل آن بحث حقوق عامه مطرح می‌شود. مسئله حقوق عامه بسیار گسترده است و قریب به اتفاق مسائل آن باید از نگاه فقهی مورد بررسی قرار گیرد.
هوش مصنوعی می‌تواند در فرآیند استنباط به کمک فقیه بیاید
دکتر مینایی:

هوش مصنوعی می‌تواند در فرآیند استنباط به کمک فقیه بیاید

وسائل ـ دبیر علمی همایش ملی «هوش مصنوعی و علوم انسانی» یکی از فرآیندهایی که توسط هوش‌ مصنوعی دنبال می‌شود را فرآیند استدلال‌ورزی (reasoning) یا همان نتیجه گیری بر مبنای استدلال‌های منطقی عنوان کرد و گفت: این قابلیت مهم می‌تواند در فرآیند استنباط علوم اسلامی و گزاره‌های مرتبط با رشته‌های مختلف علوم اسلامی به کمک فقیه بیاید و فرآیند استنباط را تسریع و تدقیق کند.
بحثی فقهی درباره سلاح‌های هسته‌ای
فقه و تسلیحات کشتار جمعی / ۷

بحثی فقهی درباره سلاح‌های هسته‌ای

وسائل ـ تولید سلاح‌های هسته‌ای حرکتی ضد امنیت هویت دینی و اخلاقی است و حرکت به سوی تولید این سلاح ها، اعراض از هویت اصیل دینی به شمار می‌رود. آیات دال بر حرمت اسراف در قتل، قتل نا به حق، حرمت نابودی حرث و نصل، حرمت اعانت بر اثم و برخی روایات، از جمله ادله مبین حرمت تولید و کاربست سلاح‌های هسته‌ای است.
فقه حکومتی بسترهای نظام ساز می‌خواهد
آیت الله کعبی:

فقه حکومتی بسترهای نظام ساز می‌خواهد

وسائل ـ آیت الله کعبی با بیان اینکه فقه حکومتی بسترهای نظام ساز می‌خواهد، گفت: چند مقدمه برای این نظام سازی لازم است؛ به نظر بنده ابتدا باید «فلسفه علوم انسانی اسلامی» تدوین شود و مبتنی بر آن باید نظامات اسلامی بر پایه کتاب و سنت و نگاه جامع اسلام تنظیم شود مانند نظام فرهنگی، نظام سیاسی، نظام اجتماعی، نظام اقتصادی و دیگر نظام‌ها.
فقه نظامات؛ ضروری اما خطرناک
همایش ملی فلسفه فقه نظام / شماره ۲

فقه نظامات؛ ضروری اما خطرناک

وسائل ـ آیت الله ابوالقاسم علیدوست ضمن تبیین ماهیّت فقه نظام و تشریح امکان دست‌یابی به آن، به ضرورت و آسیب‌های فقه نظام پرداخت گفت: ضرورت است چون به زعم ما فقیه و همچنین قانون‌گذار با عدم توجه به نظامات نمی‌تواند به واقع برسد و خطرناک است چون اگر رها شود و متخصّصین امر به آن نپردازند، برآیندی غیر منضبط، ژورنالیستیِ و پوپولیستی بدون انضباط به دست خواهد داد و آرام آرام ممکن است حاصلش قیاساتی شود که از آن منع شده‌ایم.
لزوم جداسازی مفهوم نظام از مفاهیم مشابهی مانند الگو
گزارش همایش ملی فلسفه فقه نظام / شماره ۱

لزوم جداسازی مفهوم نظام از مفاهیم مشابهی مانند الگو

وسائل ـ آیت الله علی‌اکبر رشاد ضمن تأکید بر جداسازی مفهوم نظام با مفاهیمی همچون مفهوم «منظّم» و «مهندَس» به لزوم تفکیک مفهوم نظام با مفهوم الگو پرداخت و گفت: متأسفانه از شهید صدر گرفته تا بسیاری از دانشوران معاصر و همکاران عزیز ما، بین نظام و الگو خلط کرده‌اند در حالی که الگو با نظام تفاوت دارند هرچند ارتباطاتی نیز بین آن‌ها وجود دارد.
فقه فرهنگ و اجتماع
فعالیت‌های فکری، فرهنگی و سیاسی امام حسن عسکری

فعالیت‌های فکری، فرهنگی و سیاسی امام حسن عسکری

وسائل ـ مبارزات و مواضع سیاسی ائمه(ع) در برابر جریان های حاکم، منطبق با شرایط جامعه بود. امام حسن عسکری(ع) نیز در دوران امامت خویش با توجه به محدودیت های سیاسی شدید از راه‌های مختلف به اتخاذ مواضع سیاسی منطقی پرداخت که نتیجه آن، حفظ تشیع و ایجاد آمادگی و زمینه سازی برای غیبت امام زمان(عج) بود. خلفای عباسی نیز با وجود ضعف حاکم بر دستگاه خلافت، هیچ گاه از امام(ع) و اقدامات ایشان غافل نشده و در نهایت ایشان را به شهادت رساندند.
مراقبت از نسل جوان در صحرای بی پایان فضای مجازی

مراقبت از نسل جوان در صحرای بی پایان فضای مجازی

وسائل ـ کم‌رنگ‌شدن روابط عاطفی درون خانواده اعم از روابط بین همسران، والدین و فرزندان و تحلیل‌رفتن فضای تعاملی بین آنها نشان‌دهنده از بین‌رفتن بسیاری از پیوندهای سنتی گذشته در انسان‌های عصر جدید است. یکی از دلایل اصلی بروز این مسئله، فناوری‌های ارتباطات است که ‌تغییرات گسترده‌ای را مانند هر دگرگونی ناشی از فناوری سبب شده است. امروزه نشانه‌های کمتری از خانواده‌هایی می‌یابیم که ساعاتی از روز را با یکدیگر گفتگو می‌کنند.
نشست معرفی و نقد کتاب تربیت فرزند از دیدگاه امام علی
به همت مرکز پژوهش‌های خواهران حوزه علمیه خراسان برگزار شد؛

نشست معرفی و نقد کتاب تربیت فرزند از دیدگاه امام علی

وسائل ـ خانم دکتر رضائی، استاد ناقد، پژوهشگر و مدرس حوزه به بیان امتیازات کتاب تربیت فرزند از دیدگاه امام علی (ع) پرداخت، گفت: خلط بین روش و راهکار تربیتی، تربیت فرزند در اندیشه اسلامی جایگزین تربیت فرزند از نگاه امام علی (ع) بررسی تربیت در مکاتب دیگر به جای پرداختن صرف به نگاه حضرت علی (ع)، بیان نشدن عوامل نوین موثر در تربیت درشرایط فعلی، عدم توجه به نیاز‌های روز در این عرصه و مغفول ماندن توجه به بعد روحی و معنوی فرزندان از جمله موارد نقد‌های چندگانه این اثر است.
جراحی تغییر جنیست تنها در صورت اضطرار جایز است
آیت الله اشرفی شاهرودی:

جراحی تغییر جنیست تنها در صورت اضطرار جایز است

وسائل ـ آیت الله اشرفی شاهرودی در نقد مطالب ارائه شده از سوی حجت الاسلام کریمی‌نیا با موضوع تغییر جنسیت، گفت: از نظر فقهی نمی‌توان مجوزی برای تغییر دادن بدن از حالت مردانگی یا زنانگی صادر کرد اما اضطرار سبب مجوز جراحی تغییر جنسیت می‌شود.
ترویج فرزندآوری در جامعه نیاز به حمایت ویژه دولت دارد
مدیر مدرسه علمیه حضرت خدیجه(س) مشهد:

ترویج فرزندآوری در جامعه نیاز به حمایت ویژه دولت دارد

وسائل ـ مدیر مدرسه علمیه حضرت خدیجه(س) مشهد گفت: آن چیزی که امروز برای ما به عنوان مطالبه از دولت مطرح می‌شود همان مطالبات رهبر معظم انقلاب و مسئولان درباره مسأله جمعیت است. بانوان تمایل چندانی برای این امر ندارند. در برخی کشورها برای افزایش تعداد خانوار و فرزندان بسته‌ها و حمایت‌های مالی تعلق می‌گیرد اما در کشور ما حمایت مالی از این امر وجود ندارد؛ برای فرزندآوری نیاز است که بانوان جوان مورد حمایت واقع شوند و حتی حقوق حداقلی برای آنان در نظر گرفته شود.
معرفی کتاب | تنبیه آری یا خیر

معرفی کتاب | تنبیه آری یا خیر

وسائل ـ کتاب تنبیه آری یا خیر، کتابی که با بررسی منابع اسلامی و روان‌شناسی، تعریف درستی از تنبیه ارائه داده و آثار سوء تنبیه بدنی را بیان نموده است. همچنین در این کتاب شرایط استفاده از تکنیک‌های اصلاح رفتار و شیوه‌های جایگزین تنبیه بدنی نیز مطرح شده است.
انحرافی جنسی حاصل بی‌توجهی به آموزش جنسی است / کنجکاوی جنسی نباید بی‌پاسخ بماند
بخش دوم / در نشست «حکمت جنسی» مطرح شد؛

انحرافی جنسی حاصل بی‌توجهی به آموزش جنسی است / کنجکاوی جنسی نباید بی‌پاسخ بماند

وسائل ـ فیاض گفت: اگر کنجکاوی جنسی پاسخ داده نشود انحراف جنسی به وجود می‌آید؛ بسیاری از سوءاستفاده‌های جنسی در دوران نوجوانی به دلیل کنجکاوی‌های جنسی است. نخستین مشکل ما در کشور در حال حاضر نحوه آشنایی دختران نوجوان با مسائل جنسی و گروه همسالان است که اگر آموزش جنسی لحاظ نشود انحراف جنسی به وجود می‌آید؛ همجنس گرائی و بچه بازی حاصل همین عدم آموزش‌ها است.
بی‌حجاب‌ها، حجاب را امری سیاسی و حکومتی ‌می‌دانند
 در نشست«پیش برنده‌ها و بازدارنده‌های ارزش‌های عفاف و حجاب» مطرح شد؛ 

بی‌حجاب‌ها، حجاب را امری سیاسی و حکومتی ‌می‌دانند

وسائل ـ دکتری علوم تربیتی و کارشناسی آموزشی گفت: برخی حجاب را به عنوان یک امر سیاسی و حکومتی می‌دانند و تصورشان این است که سیاستگذاران برای اینکه بتوانند در جامعه حکومت کنند بر روی عفاف و حجاب کار می‌کنند. تلقی آنها از آرایش و ظاهر آرائی در مقابل نامحرم را مثبت قلمداد می‌کنند و به عنوان بهداشت برمی شمارند و به همین دلیل آرایش‌های زننده مثل کاشتن مژه و ناخن دارند و حساسیت آنها در برابر آرایش دیگران و نامحرم کاهش پیدا می‌کند.
نارضایتی رهبر انقلاب از برخی ازدواج‌ها

نارضایتی رهبر انقلاب از برخی ازدواج‌ها

وسائل ـ حرام همه‌اش هم این نیست که محرم و نامحرم و این چیزها باشد. آنها هم البته حرام است، امّا ریخت و پاش زیادی هم حرام است. اسراف حرام است. سوزاندن دل مردمی که ندارند در مواردی واقعاً حرام است. زیاده‌روی کردن، ‌ حرام و حلال کردن برای اینکه بتواند جهیزیه‌ دخترش را فراهم کند، اینها حرام است.
بایدها و نباید‌های آموزشی امر جنسی
بخش نخست / در نشست «حکمت جنسی» بیان شد؛

بایدها و نباید‌های آموزشی امر جنسی

وسائل ـ در نشست «حکمت جنسی» به پیچیدگی‌های امر جنسی، ملاحظات آموزش جنسی در مقاطع مختلف سنی و تحصیلی، جایگزینی آموزش سلامت جنسی به جای فیلم‌های پورن، ارائه مدل آموزش جنسی، توجه به عدم حذف ساختار‌ها در آموزش جنسی، تعیین متولی آموزش امر جنسی، نیاز به آموزش والدین قبل از فرزندان، بازسازی تعاریف جدید از امر جنسی و توجه به آموزش جداگانه جنسی زوجین تأکید شد.
فقه اقتصاد و حقوق
آمادگی کمیسیون اقتصادی مجلس برای همکاری با حوزه در اصلاح طرح جدید بانکداری
از سوی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس اعلام شد؛

آمادگی کمیسیون اقتصادی مجلس برای همکاری با حوزه در اصلاح طرح جدید بانکداری

وسائل ـ پس از انتقادات بسیاری از حوزویان و مراجع تقلید نسبت به طرح اصلاح قانون عملیات بانکی بدون ربا، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در نامه‌ای برای همکاری با حوزویان در اصلاح این طرح اعلام آمادگی کرد.
محدودیت‌ قانون پیرامون تجمعات و راهپیمایی‌‌ها
در بررسی رای دیوان عدالت اداری در ابطال مصوبه محدودسازی تجمعات مردمی تبیین شد؛

محدودیت‌ قانون پیرامون تجمعات و راهپیمایی‌‌ها

وسائل ـ قاضی دیوان عدالت اداری گفت: اصل ۲۷ بسیار مترقی است ولی نتوانسته است که در کشور ما اجرایی شود؛ بنابراین به تدریج با فرهنگ سازی می‌توان این اصل را نیز مانند بسیاری از مسائلی که در جامعه مشاهده می‌کنیم جا انداخت.
ضرورت بازتعریف «خشنونت علیه زنان» با ملاک‌های فقهی
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات زن و خانواده مطرح کرد؛

ضرورت بازتعریف «خشنونت علیه زنان» با ملاک‌های فقهی

وسائل ـ حجت الاسلام سجادی امین، ضمن اشاره به اینکه در ادبیات فقهی چیزی با عنوان خشونت با بار معنایی مد نظر غربی‌ها وجود ندارد، گفت: آنچه در فقه آمده، بیشتر ناظر به مصادیق و افراد است؛ ما باید از دیدگاه خود تحلیل مفهوم و مصداق‌های خشونت را داشته باشیم. مخصوصا با توجه به اینکه غربی‌ها بر خلاف فقه شیعه برای انواع خشونت تفاوتی قائل نیستند؛ برخی از رفتار‌های تربیتی مثل تجویز تنبیه در مسئله نشوز، از لحاظ غربی‌های جنبه خشونت (منفی) را دارد، اما در فقه شیعه خیر، خشونت به روا و ناروا تقسیم می‌شود.
پرونده ویژه | پاسخ به شبهه ربا در طرح جدید بانکداری / جریمه تاخیر تعزیر مالی و مختص غیر معسرین است
حجت الاسلام موسویان طی یادداشتی مطرح کرد؛

پرونده ویژه | پاسخ به شبهه ربا در طرح جدید بانکداری / جریمه تاخیر تعزیر مالی و مختص غیر معسرین است

وسائل ـ عضو شورای فقهی بانک مرکزی در با انتشار بیانیه ای به بررسی تطبیقی جریمه تاخیر تادیه در شرایط کنونی بانکداری ایران و طرح پیشنهادی کمسیون اقتصادی مجلس پرداخت و به انتقاد برخی مراجع معظم تقلید و فضلای حوزه علمیه قم، مبنی بر رسمیت بخشیدن به رباخواری در طرح جدید بانکداری پاسخ گفت.
طرح جدید شبهه ربا را کلا از بین می‌برد / جشن رباخواران با عدم تصویب طرح
حجت الاسلام مصباحی مقدم طی نامه‌ای خطاب به مراجع عظام تقلید:

طرح جدید شبهه ربا را کلا از بین می‌برد / جشن رباخواران با عدم تصویب طرح

وسائل ـ عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در نامه‌ای به حضرت آیت‌الله نوری همدانی با اشاره به انتقاد ایشان از طرح جدید بانکداری مجلس، تاکید کرد: در این طرح به صراحت آمده ­است که جریمه تأخیر فقط نسبت به مانده اصل بدهی مشتری قابل محاسبه و دریافت است و حتی یک ریال از آن هم به بانک داده نمی‌شود تا شبهه رباخواری کلاً از بین برود.
معرفی مقاله | آزادی بیان و مبانی و گسترۀ آن از دیدگاه فقه و حقوق

معرفی مقاله | آزادی بیان و مبانی و گسترۀ آن از دیدگاه فقه و حقوق

وسائل ـ مبانی و حدود دینی آزادی بیان برای رسیدن انسان به سعادت دنیا و آخرت است. در حقوق داخلی، که غالباً از دین مبین اسلام گرفته شده، مبانی و حدود فقهی تا حدی رعایت شده است. از این‌رو، در این حقوق، موازین و احکام اسلامی و منافع و مصالح عمومی، به‌عنوان «مبانی آزادی بیان» مطرح شده و اهانت به مقدّسات ممنوع شده است. برخلاف قوانین داخلی، در اسناد بین‌المللی مبانی و حدود آزادی بیان (به جز در اعلامیه اسلامی حقوق بشر) بیشتر مادی است.
قانون بانکداری جدید؛ مصونیت بخش فساد بانکی / پولطلا؛ گره‌گشای معیشت اسلامی
در نشست «اقتصاد تمدن ساز» تبیین شد؛

قانون بانکداری جدید؛ مصونیت بخش فساد بانکی / پولطلا؛ گره‌گشای معیشت اسلامی

وسائل ـ مدیر گروه معیشت و اقتصاد موسسه مطالعات تمدن اسلامی در نقد قانون بانکداری اسلامی، گفت: در این طرح آمده است که قوه قضاییه حق ندارد به جرایم بانکدارها رسیدگی کند و خود بانک باید به تخلفات رسیدگی کند که با تصویب این قانون عملا رسیدگی به تخلفات از عهده قوه قضاییه خارج می گردد؛ همچنین در بخش دیگر آن آمده است که هیچ نهاد حقیقی و حقوقی حق اعتراض به سیستم بانکی را ندارد. لذا این قانون کاملا دیکتاتوری است بدین معنا که قدرت رئیس کل بانک مرکزی از قدرت رهبر معظم انقلاب بیشتر می‌شود و همچنین خلق پول و ربای پول در این سیستم بیشتر دیده می‌شود.
پرونده ویژه | توانمندی نظام اقتصادی اسلام در طراحی بانکداری بدون ربا / بانکداری اسلامی مبتنی بر عقود مشارکتی
از سوی حجت الاسلام رجایی مطرح شد؛

پرونده ویژه | توانمندی نظام اقتصادی اسلام در طراحی بانکداری بدون ربا / بانکداری اسلامی مبتنی بر عقود مشارکتی

وسائل ـ عضو هیئت‎ علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه با گذشت چهل سال از عمر انقلاب اسلامی کار زیادی در استنباط نظام اقتصادی اسلام صورت گرفته است، گفت: نظام اقتصادی اسلام هنوز جای کار بیشتری دارد اما با همین مقدار موجود از احکام نظام اقتصادی اسلام سیستم بانکداری مبتنی بر عنصر مشارکت در سود و زیان و حذف ربا، قابل طراحی است.
معرفی کتاب | مسئولیت مدنی اقدامات دولت در ورشکستگی بدون تقصیر تجار

معرفی کتاب | مسئولیت مدنی اقدامات دولت در ورشکستگی بدون تقصیر تجار

وسائل ـ مبانی فقهی امکان پاسخگویی به نیاز‌های حال و آتی روابط تجاری را دارد؛ حکومت در قبال داین و مدیون به نحو عام مسئولیت دارد و بایستی به منظور جلوگیری از خروج جامعه از خط تعادل و آسیب‌هایی که متعاقب آن باعث متلاشی شدن نهاد‌های مهم جامعه از قبیل خانواده می‌شود جبران خسارت نماید؛ ایجاد امنیت اقتصادی، اجتماعی و مراقبت لازم از شکل‌گیری اقدامات کلاهبردارانه و مجرمانه از وظایف اصلی حکومت است؛ عدم مسئولیت دولت در اعمال حاکمیت منوط به سه شرط اساسی ضرورت، منافع اجتماعی و طبق قانون است.
پس از تغییر جنسیت، تکلیف مهریه چه می‌شود؟
دانشنامه فقهی حقوقی / ۴

پس از تغییر جنسیت، تکلیف مهریه چه می‌شود؟

وسائل ـ در عقد دائم، به نظر می‌رسد که نظریه «پرداخت کل مهریه در صورت دخول و پرداخت نصف در صورت عدم دخول»، متقن‌تر و موافق نظر مشهور فقیهان اسلامی و روایات کثیر است. با این وجود، «لزوم پرداخت کل مهریه مطلقا» نیز خالی از قوت نیست و البته همان‌طور که برخی فقیهان شیعه بیان کرده اند، احتیاط آن است که زوجین در مسئله مهریه پس از تغییر جنسیت یکی از زوجین، با یکدیگر مصالحه کنند. اما در عقد موقت، اگر زوج تغییر جنسیت دهد، بایستی تمام مهریه را پرداخت کند؛ گویا که مدت را بذل کرده و از ادامه زندگی منصرف شده است و اگر زوجه در عقد موقت، تغییر جنسیت دهد به مقدار زمان تخلف، از میزان مهریه کاسته می‌شود.
نظرسنجی
فقه حکومتی را در کدامیک از ابعاد زیر کارآمدتر می دانید؟
فرهنگ
سیاست
حقوق
اقتصاد