vasael.ir

درس گفتار
فقه سیاست
مفهوم جنگ و اخلاق نظامی در اسلام شیعی
فقه و تسلیحات کشتار جمعی / ۵

مفهوم جنگ و اخلاق نظامی در اسلام شیعی

وسائل ـ بر خلاف غرب جدید که نگاهی سکولار به جنگ دارد، ماهیت جنگ و اخلاق نظـامی در جهان اسلام خاستگاهی مذهبی دارد؛ بنابراین نصوص دینـی تعیـین کننـده رفتـار انـسان مسلمان در خصوص جنگ و اخلاق نظامی در گذشته و امروز می‌باشـد. درسـت بـه همـین دلیل است که بحث جنگ و صلح در جهان اسلام در قلمرو دانشی به نـام «دانـش فقـه» قـرار دارد. در همین راستا، استدلال فقهی با پیوند میان دلیل شرعی (مثل روایت منع القاء سـم)، بـا چنـان مناط عقلانی (احتمال آسیب غیرنظامیان)، به حکم کلی منع استفاده از هـر نـوع سـلاح کـشتار جمعی می‌رسد.
توسعه فقهی؛ حاصل همکاری فقاهت با حکومت
توسط عضو مجلس خبرگان رهبری مطرح شد؛

توسعه فقهی؛ حاصل همکاری فقاهت با حکومت

وسائل ـ عضو مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر اینکه توسعه شگرفی پس از انقلاب اسلامی پیرامون فقه اتفاق افتاده است، گفت: به برکت انقلاب و در پی درهم‌آغوشی فقاهت با حکومت، فقه ما از رویکرد فردی به رویکرد اجتماعی مبدل شده است. این توسعه، خاصیت همکاری فقه و حکومت است. در طول تاریخ، هرگاه سیستم فقاهت به دولت نزدیک شده، این توسعه اتفاق افتاده است اما آنچه در این عصر بی سابقه و بی نظیر است، مدیریت دولت توسط یک فقیه است.
شرایط نقض عهد دولت اسلامی با کفار و مشرکان از نگاه قرآن / الگوی مذاکره و عهد با مشرکان در سیره نبوی

شرایط نقض عهد دولت اسلامی با کفار و مشرکان از نگاه قرآن / الگوی مذاکره و عهد با مشرکان در سیره نبوی

وسائل ـ در آیه ۵۸ سوره انفال خطاب به پیامبر اسلام (ص) آمده است که اگر یقین دارید که شرایطی حاکم شده که احتمال نقض عهد توسط طرف مقابل وجود دارد می‌توانید نقض عهد کنید و حتماً این‌طور نیست که باید به پیمان خود ادامه دهید.
ممنوعیت مطلق کاربست سلاح هسته‌ای
فقه و تسلیحات کشتار جمعی / ۴

ممنوعیت مطلق کاربست سلاح هسته‌ای

وسائل ـ به‌کارگیری سلاح هسته‌ای از مصادیق بارز اعتداء، تجاز و فساد است. به‌کارگیری چنـین سلاحی با نقض اصول اساسی حاکم بر حقوق بشردوستانه شناخته شده در فقه اسلامی به‌ویژه اصل تمایز میان نظامیان و غیر نظامیـان ملازمـه دارد. از سـویی، کشـتن انسـانی بی‌آنکه مرتکب قتل یا فسادی در زمین شده باشد، به مثابه قتل همه انسان‌ها یا جنایـت بر ضد بشریت است.
ارتباط اجتهاد و هوش مصنوعی
در نشست «هوش مصنوعی، ادیان الهی و آینده بشریت، الگوریتم اجتهاد» بیان شد؛

ارتباط اجتهاد و هوش مصنوعی

وسائل ـ عضو هیئت علمی گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی گفت: چگونگی فرایند قدم به قدم اجتهاد با ترسیم همه خصوصیات زمان، مکان، کمیت، کیفیت و جنسیات در استنباط حکم به معنای الگوریتم اجتهاد است و این همان چیزی است که هوش طبیعی ما به صورت خودکار انجام می‌دهد و نیاز به دقیق سازی است تا بتوان بین اختلاف فتوا‌ها محاکمه کرد بدین معنا که کدام یک روش‌مند است و طبقه قواعد و اصول فقه کدام یک از آنها حجیت دارد.
شباهت مفهوم «تجری» با نظریه «بخت دینی»
در نشست فلسفه و (اصول) فقه در جهان اسلام تبیین شد؛

شباهت مفهوم «تجری» با نظریه «بخت دینی»

وسائل ـ امامی با تأکید بر اینکه میان تجری و بخت دینی شباهت‌های بسیاری وجود دارد، گفت: هر دو بر این نکته تاکید دارند که یک ارزش دینی مبتنی بر چیزی است که کاملا تحت کنترل فرد نیست و تا حدی خارج از اختیار او است. 
فعالیت سیاسی امام حسن عسکری

فعالیت سیاسی امام حسن عسکری

وسائل ـ یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های سیاسی امام عسگری(ع)، تقویت موضع سیاسی رجال مهم شیعه در برابر فشارها و سختی‌های مبارزات سیاسی، در جهت حمایت از آرمان‌های والای مکتب تشیع بود. از آنجا که شخصیت‌های بزرگ شیعه در فشار بیشتری بودند، امام علیه السلام هر یک از آنان را به نحوی دل گرم و راهنمایی می‌کرد و روحیه آنان را بالا می‌برد؛ تا میزان تحمل و صبر و بصیرت آنان در برابر فشارها، تنگناها و محدودیت‌ها افزایش یابد تا بتوانند مسئولیت‌های خطیر اجتماعی و سیاسی و وظایف دینی خود را به خوبی انجام دهند.
سرعت بخشی به شکل‌گیری تمدن اسلامی با استفاده از ابزار هوش مصنوعی
در پیش نشست نخستین همایش ملی هوش مصنوعی و علوم اسلامی مطرح شد؛

سرعت بخشی به شکل‌گیری تمدن اسلامی با استفاده از ابزار هوش مصنوعی

وسائل ـ پیش نشست نخستین همایش ملی هوش مصنوعی و علوم اسلامی ویژه نشست پژوهی و مطالعات دینی و هوش محاسباتی با حضور جمعی از پژوهشگران ۱۳ آبان در سالن آمفی تئاتر خوارزمی دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد.
فقه فرهنگ و اجتماع
بایدها و نباید‌های آموزشی امر جنسی
بخش نخست / در نشست «حکمت جنسی» بیان شد؛

بایدها و نباید‌های آموزشی امر جنسی

وسائل ـ در نشست «حکمت جنسی» به پیچیدگی‌های امر جنسی، ملاحظات آموزش جنسی در مقاطع مختلف سنی و تحصیلی، جایگزینی آموزش سلامت جنسی به جای فیلم‌های پورن، ارائه مدل آموزش جنسی، توجه به عدم حذف ساختار‌ها در آموزش جنسی، تعیین متولی آموزش امر جنسی، نیاز به آموزش والدین قبل از فرزندان، بازسازی تعاریف جدید از امر جنسی و توجه به آموزش جداگانه جنسی زوجین تأکید شد.
تقابل جدّی دو مقوله خویشتن‌داری و ریاضت جنسی در اسلام
نشست علمی از سوژه جنسی تا سیاست جنسی / شماره ۳

تقابل جدّی دو مقوله خویشتن‌داری و ریاضت جنسی در اسلام

وسائل ـ دکتر کرمی صیانت و خویشتن‌داری جنسی را یکی از راه‌کارهای نجات کشور از مشکلات امر جنسی دانست و گفت: انگاره صیانت و خویشتن‌داری بدان معناست که میل جنسی در انسان به یک بازدارنده به نام صیانت نیاز دارد که این صیانت به معنای ریاضت نیست چه اینکه این انگاره بیشتر نسبت به کسانی کاربرد دارد که دسترسی‌های جنسی دارند.
نظر رهبر انقلاب پیرامون مسئله‌ چندهمسری

نظر رهبر انقلاب پیرامون مسئله‌ چندهمسری

وسائل ـ پیرو انتساب برخی دیدگاه‌ها و تعبیرات در موضوع «چندهمسری مردان» به حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و با توجه به تأثیر آن بر مسائل خانوادگی و شئون اجتماعی، بخش زن و خانواده‌ پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، فتوا و نگاه معظم‌له به این مسئله را به شکل مختصر بیان می‌کند.
الگوی ازدواج تابع شرایط زمانی، مکانی و اجتماعی است / فقهایی که قائل به تک‌همسری بودند
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه؛

الگوی ازدواج تابع شرایط زمانی، مکانی و اجتماعی است / فقهایی که قائل به تک‌همسری بودند

وسائل ـ حجت‌الاسلام بستان با بیان اینکه چندهمسری کاملاً تابع شرایط زمانی، مکانی و اجتماعی است، تصریح کرد: اگر ازدواج مجدد منجر به فروپاشی خانواده، ایجاد اختلاف و درگیری با همسر اول و مفاسدی از این قبیل شود، نه تنها مستحب یا مباح نیست، بلکه می‌تواند مکروه یا حرام باشد و با عقل و روح شریعت سازگاری ندارد.
بدحجابی؛ تهدیدی جدی برای استحکام خانواده
در نشست «چیستی و چرایی حجاب» تبیین شد؛

بدحجابی؛ تهدیدی جدی برای استحکام خانواده

وسائل ـ حجت الاسلام افشار با طرح این پرسش که چطور بی‌حجابی و بدحجابی می‌تواند به استحکام خانواده ضربه بزند؟ گفت: یکی از ابزار‌های حفظ خانواده این موضوع است و از آنجا که جذابیت‌ها بین زن و مرد آفریده شده است پس باید این جذابیت‌ها کانالیزه شود بدان معنا که باید در جای خود این جذابیت‌ها بروز پیدا کند؛ سست کردن پیوند بین زن و شوهر، دوستی‌های غیر ازدواج را ایجاد می‌کند.
انقلاب جنسی و بحران جنسی از ایران به دور است
نشست علمی از سوژه جنسی تا سیاست جنسی / شماره ۱

انقلاب جنسی و بحران جنسی از ایران به دور است

وسائل ـ دکتر کرمی در تبیین وضعیّت کنونی امر جنسی در ایران، ضمن ردّ دو روایت انقلاب جنسی و وضعیّت بحران به تبیین وضعیّت سومی از این امر در کشور پرداخت و گفت: کشور ما در امر جنسی از وضعیّت پیشین (سنّتی) تغییراتی کرده و این تغییرات به سمت سکولار شدن و همچنین به سمت تساهل و تسامح در ادلّه پیشین در حال حرکت است که در یک روایت خلاصه می‌توان گفت ما در بحث امر جنسی به سمت غربی شدن در حال حرکت هستیم، اگرچه همچنان خانواده و ازدواج و الگوهای عفاف هم در حال مقاومت و هم در حال بازتولید هستند.
تبلیغ چندهمسری گسست اجتماعی ایجاد می‌کند

تبلیغ چندهمسری گسست اجتماعی ایجاد می‌کند

وسائل ـ عضو هیئت علمی دانشگاه سوره با اشاره به اینکه تبلیغ چندهمسری در جامعه امروز به‌ جای تحکیم خانواده سبب بی‌اعتمادی و گسست اجتماعی می‌شود، گفت: متأسفانه در اکثر موارد با احکام دینی و قرآنی به صورت رویدادی برخورد می‌کنیم و پرداختن به این مسئله به دلیل نبود سواد رسانه‌ای به‌ جز ایجاد تشنج در جامعه هیچ نفعی برای مردم ندارد.
نقش صداقت والدین در تربیت فرزندان

نقش صداقت والدین در تربیت فرزندان

وسائل ـ برای پیشگیری و درمان دروغ گویی، قدم اول این است که والدین و مربیان باید واقعیت را بپذیرند و برای شنیدن موارد شیرین و تلخ از طرف کودکان آماده شوند و با رفتار خود به کودک بیاموزند که گفتن واقعیات به هر صورتی که باشد، مقبول است و موجب تنبیه و آزار و اذیت او نخواهد کرد.
رابطه اقتصاد و فرهنگ

رابطه اقتصاد و فرهنگ

وسائل ـ برای درک رابطه اقتصاد و فرهنگ بايد به خاستگاه اين دو نظر افكند. خاستگاه اقتصاد و فرهنگ را به تعبيری می‌توان، جامعه تلقی کرد، البته روشن است كه وحی نيز می‌تواند منشأ فرهنگ يا جنبه‌هايی از اقتصاد باشد.
اصل در اسلام تک‌همسری است

اصل در اسلام تک‌همسری است

وسائل ـ اصل در اسلام تک‌همسری است و اگر زن هم‌کفو مرد باشد، شایسته است مرد به این اصل وفادار باشد؛ در این میان رعایت حقوق دیگران آنقدر اهمیت دارد و سخت است که انسان حتی به اندازه یک دمیدن و فوت کردن اجازه آزار سایرین را ندارد، چه رسد به اینکه بخواهد با عملی سبب اذیت دائمی یک زن مؤمنه، که امانت خدای سبحان است، بشود.
فقه اقتصاد و حقوق
تمام طلاهای دنیا هم جوابگوی پولطلا نیست / دولت با خلق پول از کارمندان دزدی می‌کند
در نشست پولطلا مطرح شد؛

تمام طلاهای دنیا هم جوابگوی پولطلا نیست / دولت با خلق پول از کارمندان دزدی می‌کند

 وسائل ـ حجت الاسلام متولی امامی گفت: دولت با خلق پول از حقوق کارمندان دزدی می‌کند و حتی قیمت اموال غیر نقد مردم هم که بالا می‌رود، کاذب است زیرا وقتی شخص به بازار مراجعه می‌کند برای خرید کالا باید قیمت بالاتری بپردازد، بنابراین دارایی او ارزش پیدا نکرده است.
ظرفیت‌های قانون اساسی در تحقق نظارت عمومی
یادداشت اختصاصی؛

ظرفیت‌های قانون اساسی در تحقق نظارت عمومی

وسائل ـ عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در یادداشتی اختصاصی برای وسائل نوشت: انتظاری که از دولت اسلامی می‌رود این است که پیشتر و بیشتر از هر دولت دیگری، نظارت مردمی بر خود را محترم شمارد و در عمل نشان دهد که از امر و نهی مردم نسبت به عملکرد کارگزاران به معنای واقعی کلمه استقبال کرده و این گونه نظارت‌ها را در تصحیح امور دولت به کارمی بندد.
ارزیابی مدل‌های ارائه شده در بانکداری اسلامی / ناکارآمدی روش مغایرت با شرع
در نشست تخصصی طراحی مدل مطلوب نمونه بانک اسلامی صورت گرفت؛

ارزیابی مدل‌های ارائه شده در بانکداری اسلامی / ناکارآمدی روش مغایرت با شرع

وسائل ـ آیت الله اراکی با اشاره به الزامات مدل سازی در بانکداری اسلامی، گفت: ابتدا باید مشخص شود مقوله بانکداری از مقوله‌های فقه خرد است یا از مقوله‌های فقه کلان، و هر یک از این دو نوع فقه روش منحصر به فرد خود را دارد مقصود ما از فقه کلان فقهی است که حکم فعل جامعه را بیان می‌کند؛ ما یک سری افعال داریم که قوام این افعال با رفتار اجتماعی است یعنی اگر جامعه‌ای را متصور کنیم قوام آن جامعه هم به وجود نظام حاکمیتی است که جامعه را یک‌دست می کند و نظم می‌دهد و هم به رفتاری است که این جامعه دارد.
روزانه 12500 تومان با خلق پول از جیب هر ایرانی برداشت می‌شود / ناکارآمدی پولطلا در مبادلات جهانی
در نشست پولطلا مطرح شد؛

روزانه 12500 تومان با خلق پول از جیب هر ایرانی برداشت می‌شود / ناکارآمدی پولطلا در مبادلات جهانی

وسائل ـ حجت الاسلام و المسلمین دکتر موسویان در پاسخ به ادعای دور زدن تحریم با پولطلا به ناکارآمدی این پول در مبادلات جهانی اشاره کرد و گفت: همانطور که در نظام اقتصادی مبتنی بر پولطلا، در ازای صادرات کالا از کشورها مطالبه طلا دارید و پول سایر کشورها را به رسمیت نمی شناسید، آن کشورها نیز طلای شما را در واردات و مبادلات بین المللی خود به رسمیت نخواهند شناخت، در نتیجه نمی‌توان از پول جهانی در مبادلات بین‌المللی صرف نظر کرد.
پس از تغییر جنسیت، تکلیف نفقه چه می‌شود؟
دانشنامه فقهی حقوقی / ۳

پس از تغییر جنسیت، تکلیف نفقه چه می‌شود؟

وسائل ـ هرگاه زوج یا زوجه تغییر جنسیت دهد و این تغییر جنسیت، واقعی باشد، طبیعی است که ازدواج سابق باطل می‌شود. احکام زوجیت، مانند نفقه نیز به تبع انتفاء موضوع (ازدواج سابق) از بین می‌رود. چه اینکه احکام دائم دار موضوعات هستند و با انتفاء موضوع حکم آن نیز از بین می‌رود.
رونق تولید گره‌ اقتصاد را باز می‌کند / دور زدن تحریم با پول مجازی مشترک منطقه‌ای
بخش سوم / حجت الاسلام والمسلمین موسویان در گفتگوی تفصیلی با وسائل:

رونق تولید گره‌ اقتصاد را باز می‌کند / دور زدن تحریم با پول مجازی مشترک منطقه‌ای

وسائل ـ رئیس شورای فقهی بانک مرکزی با اشاره به اینکه میزان طلای مورد نیاز برای اجرای پولطلا در ذخائر بانک مرکزی وجود ندارد، گفت: همانطور که حضرت آقا مکرر تاکید فرمودند گره اصلی در بحث اقتصاد تولید است که با رونق آن تمام مشکلات اقتصادی حل می‌شود، اما اگر شاخص تولید کاهش پیدا کرد، گواهی طلا که سهل است، خود طلا را هم بیاورید اگر با ارزش کالا‌ها و خدمات برابری نداشته باشد هر روز شاهد افت قیمت طلا هم خواهید بود.
یادداشت | استقراض حرام از بانک مرکزی منطقة الفراغ دولت اسلامی نیست
بررسی تحلیلی تاکید مجدد رهبر انقلاب بر مساله کاهش ارزش پول و اهمیت تولید؛

یادداشت | استقراض حرام از بانک مرکزی منطقة الفراغ دولت اسلامی نیست

وسائل ـ طبق گزارش جدید صندوق بین‌المللی پول ایران سال آینده با کسری با 5/1 درصدی در بودجه مواجه خواهد بود که با توجه به حذف منابع نفتی از از ردیف درآمدها و همچنین نارسایی پایه‌های مالیاتی، عمده توجه دولت به استقراض از بانک مرکزی معطوف خواهد بود و این در حالی است که بر اساس آموزه‏‌های اسلام، دولت اسلامی نمی‌‏تواند برای تامین کسری بودجه خود با اتخاذ سیاست‌های پولی تورم زا‏ قدرت خرید پول‏‌های مردم را کاهش دهد و مصلحت نظام برای این عمل توجیهی گزاف است زیرا منطقة الفراغ که اختیارات دولت را مشخص می‌کند، هر عمل تشریعى است که بالطبع، مباح باشد.
نقد و بررسی لایحه تجارت بعد از گذشت یک دهه
در نشست علمی صورت گرفت؛

نقد و بررسی لایحه تجارت بعد از گذشت یک دهه

وسائل ـ حجت‌الاسلام شاه نوش گفت: تصویب متنی که در قالب ۳۳۲ ماده انجام شده بسیاری از حقوقدانان را شگفت زده کرده و تصورشان این بود اگر قرار باشد در مورد قانون تجارت متنی تصویب شود اولویت با بخش ورشکستگی است.
نشست علمی «ارائه و نقد دیدگاه پولطلا»
با همکاری وسائل برگزار می‌شود؛

نشست علمی «ارائه و نقد دیدگاه پولطلا»

وسائل ـ نشست ارائه و نقد دیدگاه پولطلا با همکاری با همکاری انجمن اقتصاد اسلامی حوزه علمیه، پایگاه تخصصی فقه حکومتی وسائل و با حضور حجت الاسلام والمسلمین سیدعباس موسویان برگزار خواهد شد.
مبانی پولطلا سست و بی‌اساس‌اند / ریشه مشکلات بی‌انضباطی مالی است نه پول اعتباری
بخش دوم / حجت الاسلام والمسلمین موسویان در گفتگوی تفصیلی با وسائل:

مبانی پولطلا سست و بی‌اساس‌اند / ریشه مشکلات بی‌انضباطی مالی است نه پول اعتباری

وسائل ـ رئیس شورای فقهی بانک مرکزی با اشاره به مبنای سوم ایده پولطلا، ذاتی بودن نوسان قیمت برای پول اعتباری را توهمی بی‌اساس دانست و گفت: معرفی کردن پول اعتباری به عنوان ریشه تمام مشکلات اقتصادی ادعای نادرستی است، چراکه خیلی از کشورها با همین پول اعتباری، اقتصاد موفقی دارند، از این رو این دیدگاه مبانی سستی دارد.
اصل ۱۱۳ و قضاوت غیر علمی از تفسیر شورای نگهبان / مساله نظارت فراقوا
یادداشتی از داود مهدوی زادگان؛

اصل ۱۱۳ و قضاوت غیر علمی از تفسیر شورای نگهبان / مساله نظارت فراقوا

وسائل ـ اصل ۱۱۳ تنها در اینکه رئیس جمهوری بعد رهبری عالی‌ترین مقام رسمی کشور است، صراحت دارد. ولی باقی محتوای این اصل نیاز به تفسیر دارد و وظیفه تفسیر قانون اساسی هم با شورای نگهبان است.
نظرسنجی
فقه حکومتی را در کدامیک از ابعاد زیر کارآمدتر می دانید؟
فرهنگ
سیاست
حقوق
اقتصاد