vasael.ir

سخن آغازین
جایگاه حزب در اسلام، بررسی دیدگاه ها

جایگاه حزب در اسلام، بررسی دیدگاه ها

وسائل- اسلام در چگونگی مدیریت جامعه اصول، مبانی و رعایت احکامی را خواستار گردیده، اما سازوکار تحقق و اجرای آن را به شهروندان جامعه اسلامی واگذار کرده است. در این راستا، چگونگی ساختار جامعه و همچنین مؤلفه هایی نظیر «تحزب» به خواست و اراده مجریان جامعه باز می گردد که می بایست بر اساس اجتهاد در متون به پاسخ آن دست یافت.
گفت و گو
گفت وگو| تحزب و کار تشکیلاتی پشتوانه کارآمدی نظام اسلامی است

گفت وگو| تحزب و کار تشکیلاتی پشتوانه کارآمدی نظام اسلامی است

وسائل- حجت الاسلام شریعتی به کارویژه حزب در نظام اسلامی اشاره کرد و گفت: احزاب مختلف در راستای اصل کلی حکومت اسلامی با سازمان دهی و انسجام افراد می توانند اشخاص را برای تصاحب مناصب حکومتی آماده کنند اما متأسفانه آنچه اکنون مشهود است که افراد برای پست‌ها سازمان‌دهی نشده‌اند، لذا افرادی عهده‌دار مسئولیت می‌شوند که نمی‌دانند وظیفه‌شان چیست چرا که آموزش‌های لازم را ندیده‌اند و نمی توانند به درستی انجام وظیفه کنند.
گفتگو| آسیب شناسی مطالعات حزب در محافل مذهبی

گفتگو| آسیب شناسی مطالعات حزب در محافل مذهبی

وسائل- دکتر فراتی به مشکلاتی که در مطالعات حزب در محافل مذهبی بویژه روحانیت وجود دارد اشاره کرد و گفت: اکثر کسانی که به ماهیت و اجزای حزب توجه می کنند، بیشتر به اهداف، کارکردها و محدودیت‌های حزب پرداخته‌اند که همه این‌ها خارج از سرشت حزب است، لذا برخی در استدلال بر حزب به آیه «تعاونوا علی البر» استناد می‌کنند، و حال آنکه اصلاً حزب «تعاونوا علی البر» نیست، این با آن فضا فرق می‌کند.
گفت‌وگو| ابتکارات شهید بهشتی در عرصه فقه حکومتی

گفت‌وگو| ابتکارات شهید بهشتی در عرصه فقه حکومتی

وسائل ـ از جمله ابتکارات شهید بهشتی در عرصه فقه حکومتی، تلفیق ماهرانه دین و توسعه در قالب سه عنصر اجتهاد، استفاده از علوم و فنون و تکنولوژی و تجارب پیشرفته بشری و نفی سلطه استکبار باید تلقی کرد و از جمله محورهای دیگر شبه حکومتی شهید بهشتی بود که خیلی حائز اهمیت است، این که ایشان امامت را در عینیت جامعه، تبلور تداوم انقلاب اسلامی به ضمانت انقلاب اسلامی می‌دانست.
گفت‌وگو| بررسی حکمرانی حزبی در نظام ولایی

گفت‌وگو| بررسی حکمرانی حزبی در نظام ولایی

وسائل ـ دکتر اکبری معلم با اشاره به حکمرانی ولایی گفت: احزاب در نظام ولایی اصل نیست بلکه ابزاری برای تحقق اهداف اسلامی است لذا احزاب در صورتی که برای جامعه مفید باشند و ابزاری برای تقویت وحدت، تقویت حضور مردم در عرصه سیاسی، برای جمع کردن مردم یا ترقیب مردم به سرنوشت و مشارکت در سرنوشت خودشان باشند می‌توانند در ذیل حاکم اسلامی، فعالیت داشته باشند و این هیچ‌گاه به معنای حکمرانی حزبی در عرض حکمرانی ولایی نیست.
گفتگو| رعايت چارچوب مباني ديني خط قرمز فعاليت احزاب است

گفتگو| رعايت چارچوب مباني ديني خط قرمز فعاليت احزاب است

وسائل- دكتر اكبري معلم در خصوص حزب در جامعه اسلامي گفت: يكي از ابزارهاي تحقق عدالت در جامعه مي‎تواند احزاب باشند؛ از همين رو با حفظ مباني ديني؛ حفظ عِرض و آبروی مردم كه اينها از اصول اسلامي است احزاب مي‎توانند فعاليت داشته باشند والا صرف اينكه حزب تشكيل شود و در ذيل آن كارهاي اصلاحي بخواهد انجام بگيرد كه منافات با حفظ عِرض و آبروي مؤمنين باشد، حزب مجوزي براي اين نوع كارها نيست.
گفت‌وگو| حزب به معنای غربی در بوته نقد اسلامی

گفت‌وگو| حزب به معنای غربی در بوته نقد اسلامی

وسائل- حجت الاسلام وحیدی‎منش با اشاره به ویژگی‌های حزب در دنیای مدرن گفت: اگر قدرت­ طلبی در حزب­‌گرایی مدرن یک اصل و یک ارزش است، در اندیشه اسلامی ضد ارزش است. پس اسلام با اصلِ سود­گرایی مدرن، سرمایه­ سالاری و قدرت­‌گرایی که در واقع حزب مبتنی بر آنهاست، ناسازگار است.
گفت‌وگو| بررسی نسبت حکمرانی حزبی و حکمرانی ولایی

گفت‌وگو| بررسی نسبت حکمرانی حزبی و حکمرانی ولایی

وسائل ـ حجت الاسلام وحیدی‎منش در خصوص رابطه حکمرانی حزبی و حکمرانی ولایی گفت: اگر منظور از حزب، حزب مدرن غربی باشد، هیچ ارتباطی وجود ندارد؛ همان تعارضی که بین اسلام و مدرنیته وجود دارد، همان تعارض بین حزب و حکومت ولایی هم وجود دارد؛ زیرا حزب بر سکولاریسم و قدرت­‎گرایی مبتنی شده است. اما اگر حزب اسلامي و بارور شده در دايره عقلانيت اسلامی مد­نظر باشد ارتباط وثيقي بين حکمراني ولايي و چنين تشکل‌هايي برقرار مي‌شود.
یادداشت
جامعه و حکومت آرمانی در دیدگاه قرآن

جامعه و حکومت آرمانی در دیدگاه قرآن

وسائل ـ هر شکلی از حکومت که بهتر بتواند اهداف، عنوان، ویژگی و نهادهای مورد توجه قرآن کریم را در خود جای داده و تحقق بخشد، می تواند مصداق جامعه آرمانی بوده و مورد تأیید باشد.
یادداشت| کارویژه‌های متفاوت و متنوع احزاب

یادداشت| کارویژه‌های متفاوت و متنوع احزاب

وسائل ـ برای احزاب می‌توان کارویژه‌های متفاوتی بیان کرد یکی از کلان کارویژه ها توسعه سیاسی است که خود لوازمی دارد؛ از جمله لوازم آن می‌توان به افزایش مشارکت سیاسی، مشروعیت نظام حکومتی، یکپارگی و انسجام ملی، مدیریت منازعات و جامعه پذیری سیاسی اشاره کرد. هر اندازه در یک کشوری نقش احزاب بیشتر باشد مسیر توسعه از جمله توسعه سیاسی را بهتر طی می‌کند.
گزارش

فقه سیاسی| تبیین مسأله تحزب در ادبیات قرآن

وسائل ـ قرآن کریم حزب خدا را یک حزب می‌داند؛ مؤمنین هیچ‌گاه چند دسته نخواهند شد، نکته آن‌هم این است که مؤمنین به فرمانروایی خدا و رسول و اولیای خدا معتقد هستند و به دلیل اینکه به فرمانروایی معتقد هستند؛ بنابراین اگر تکثر احزاب به این معناست که این افراد برای اطاعت از فرمانروایی چند دسته شوند، این کار خوب است و این کار مصداق تعدد در فرمانروایی نیست.

نسبت سنجی تفکر دینی و دولت مدرن

وسائل- استاد دانشگاه تهران با بیان اینکه مسئله «نیابت امامت» منازعه جامعه کنونی نیست، زیرا اکثریت به اتفاق مردم این مسئله را باور و به آن اعتقاد دارند، گفت: تعامل دین و دولت بهترین مدل برای تعریف رابطه این دو نهاد است چنانکه اصل ۵۶ قانون اساسی همه چیز را به اختیار مردم گذاشته است، ولی از طرف دیگر نهاد رهبری را توضیح داده است؛ یعنی رهبری در عین اینکه دینی است، ولی رأی مردم دخیل است

تبیین جایگاه حزب در نظام سیاسی شیعه مبتنی بر فقه قرارداد

وسائل- حجت الاسلام و المسلمین فیرحی گفت: قسمتی از مبنای حزب در فقه سیاسی شیعه مبتنی بر قرارداد است؛ بر خلاف اهل سنت که بیشتر برخواسته از شورا یا بیعت است، فقه شیعه شکل گرفته از حقوق است و این دو، دو فاز فقهی جدا است؛ یعنی فقه شورا غیر از فقه قرارداد است؛ در فقه شورا شما دنبال کشف حکم غیر منصوص هستید در حالی که در قرارداد مهارش دست خود صاحب حق است؛
نقد و بررسی
وسائل ـ با توجّه به نوپیدا بودن نظام جمهوری اسلامی ایران بر مبنای ولایت فقیه، در میان نظام‌های سیاسی، پرسش‌های فراوانی پیرامون ماهیت این نظام و به تبع جایگاه احزاب در این نظام به وجود آمد و امام خمینی به عنوان معمار این نظام به این پرسش‌ها، پاسخ داده و دیدگاه خویش در مورد احزاب را عرضه نموده است.
وسائل- در اندیشه رهبر معظم انقلاب حزب یک امر ضروری است؛ زیرا یک نیروی فعال بدون تشکل و سازماندهی سیاسی امکان ندارد بتواند کارش را انجام دهد لذا ایشان نقیصه بزرگ مبارزات تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی را نبود حزب و تحزب می داند.
وسائل ـ بی توجهی به مبانی خاص اسلامی تئوری پردازان و رهبران انقلاب اسلامی در حوزه علوم انسانی و اجتماعی یکی از اشکالات اساسی در فهم اندیشه سیاسی ایشان است. همان گونه که جمهوری مطرح شده در جمهوری اسلامی چیزی غیر از دموکراسی های رایج در غرب بوده و شکل و قالب مردم سالاری و مشارکت حداکثری مردم با محتوای اسلامی بازطراحی شده است، چنین ملاحظاتی در تحلیل سایر مفاهیم سیاسی ازجمله مفهوم سیاست، جامعه و احزاب قابل پیگیری است.
وسائل ـ در باب علل عدم استقرار و نهادينه شدن احزاب موارد متعددی را ذكر کرده اند. موانعی كه طيفی از ذهنيت های فرهنگی، ساختارهای اجتماعی، فاكتورهای سياسی و گستره ای از شرايط و الزامات سياسی را دربر می گيرد، كه در مجموع می توان از دو دسته عوامل نام برد: عوامل كاركردی يعنی عواملی كه به عامل انسانی و كنش مستقيم وی عطف و ارجاع دارد؛ و عوامل ساختاری كه نقش ساختارها مستقل از عامل انسانی پررنگ می شود.
وسائل ـ حزب سیاسی و نظام حزبی از جمله این مسائل نوپیدا و جانشین است که ظهور آن در اندیشه و نظام سیاسی ایران زمان زیادی نمی گذرد، از این رو تلاش برای شناخت ماهیت و حقیقت حزب و تشخیص حزب صحیح از ناصحیح از اولویت‌های جوامعی، چون جامعه ما است.
وسائل ـ ایران برای رسیدن به تحزب و نهادمندی سیاسی نیاز به سیاست‌ها و برنامه‌های منسجم دارد تا اجماعی در مورد آن بین مسئولان عالی نظام و نخبگان صورت بگیرد. در حال حاضر شهری شدن، افزایش سطح تحصیلات، صنعتی شدن و افزایش ارتباطات جمعی باعث ارتقای آگاهی عمومی شده که این امر می تواند در روند تحزب تسریع نماید.
وسائل ـ آیا حزب، آن‌گونه که طرفداران پرشور آن ادعا می کنند، اکسیر حیات بخش سیستم‌های سیاسی در حال دگرگونی است؟ آیا حزب می‌تواند چاره ساز بحران‌ها و مسائل پیشاروی سیستم‌های در حال نوسازی و توسعه سیاسی باشد؟
وسائل ـ مواردی از جمله کارویژه‌های انتخاباتی، کارویژه‌های آموزشی کارویژه نظارت، ارتباطات، حفظ نظام سیاسی، تجمیع منافع، تربیت نخبگان سیاسی، تکوین سیاست‌های حکومتی، نقش خرابکارانه حزب و . . . ، کار ویژه‌های احزاب هستند.