فقه نظام سیاسی/ آیت الله اراکی/ جلسه8

محل رجوع در حوادث و تعیین مصالح امت اسلام با فقیه است

وسائل ـ منظور از فقیه ناقل حدیث نیست؛ فقیه کسی است که واقع و مغز دین را بفهمد؛ فرق است بین فقهِ دین و کسی که تنها ناقل دین است؛ استناد اول امام خمینی(ره) در روایت «وَ أَمَّا الْحَوَادِثُ‏ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِیهَا» کلمه «الحوادث» است؛ یعنی در خود حادثه رجوع کنید، وقتی مرجعِ خود حادثه، فقیه است؛ یعنی فقیه باید تعیین موضوع کند، نه تنها حکم مطلب را بداند؛ لذا این کار جز بر ولایت منطبق نمی‌شود، زیرا فقیه، مصلحت را باید تشخیص دهد یا بداند که مفسده در چیست، پس وقتی مرجعِ حوادث فقیه باشد، به معنای آن است که فقیه، ولایت دارد و تنها مبلغ و مفسر احکام نیست.
نظام سیاسی اسلام/ آیت الله اراکی/ جلسه5

چند دلیل بر وجوب اقامه حکومت- حفظ نظام و جلوگیری از اخلال با تشکیل حکومت میسر است

وسائل ـ آیت الله اراکی به سه دلیل وجوب اقامه حکومت اشاره کرد و گفت: در گام اول این که احکام شرع واجب‌الاجرا است و اجرای آنها متوقف بر وجود حکومت است؛ دوم این که حفظ نظم و حفظ نظام اجتماعی از واجبات مؤکده شرعیه است و حفظ آن بدون حکومت که ممکن نیست و سوم این که مرزهای دولت اسلامی باید حفظ شود و حفظ مرزها با وجود ارتش و قوای نظامی امکان‌پذیر است، اما مگر قوای نظامی را می‌توان بدون وجود حاکم شکل داد؟ این خلاصه مطالبی است که امام رحمة الله علیه بیان می‌کنند.
نظام سیاسی اسلام/ آیت الله اراکی/ جلسه 3

اکثر احکام اسلام در امور اجتماعی و سیاسی است- ضرورت وجود امام و رهبر سیاسی در جامعه

وسائل ـ اسلام دینی است که اکثر احکام آن مربوط به امور اجتماعی سیاسی است و اصولاً دینی است سیاسی پس همیشه برای جامعه رهبر و امامی که باید عهده‌دار مدیریت جامعه است وجود دارد؛ لذا این از ضروریات اسلام است و به همین دلیل ما شیعیان امامیه معتقد هستیم که معقول نیست؛ رسول اکرم(ص) جامعه را بدون یک امام و بدون یک رهبر سیاسی رها کرده باشد به دلیل اینکه این موضوع از ضروریات یک جامعه است.
فقه نظام سیاسی/ آیت الله اراکی/ جلسه4

مذاهب اهل سنت قائل به ولایت فقیه هستند

وسائل ـ آیت الله اراکی به حاکمیت الهی در فقه نظام سیاسی اسلام اشاره کرد و گفت: مذاهب اهل سنت هم قائل به ولایت فقیه هستند و آنها هم بیان می‌کنند که ما اگر بخواهیم «ولی» را انتخاب کنیم باید عالم و عادل باشد. اما یک بحث دیگری دارند و می‌گویند اگر یک حکومتی آمد و به اسم اسلام برپا شد –البته اغلب آنها می‌گویند- باید آن حکومت را قبول کرده و نباید علیه آن شورش کرد؛ اما همان‌ها هم می‌گویند که اگر خود ما بخواهیم حاکمیتی را اعمال کنیم باید یک فقیه عادل بر سر کار باشد.
نظام سیاسی اسلام/ آیت الله اراکی/ جلسه2

حکم فقیه منصوب از جانب امام در دوران ظهور هم نافذ است| تفاوت حاکم و قاضی در اجرای قوانین

وسائل ـ دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی گفت با بررسی کتاب «تنبیه الامّة و تنزیه الملّة» مرحوم نایینی گفت: همان‌گونه که در موارد غیبت مکانی، معصوم ولایت خود را به‌وسیله نمایندگان خود اجرا می‌کند، در موارد غیبت زمانی هم به همین شکل است و فرقی بین غیبت مکانی و زمانی نیست.
نظام سیاسی اسلام/ آیت الله اراکی/ جلسه1

مشروعیت حکومت اسلامی جنبه الهی دارد نه مردمی

وسائل ـ این برداشتی‌هایی که گاهی گفته می‌شود میرزای نائینی در کتاب تنبیه الأمة قائل به این شده که مشروعیت را باید ملت به حاکمیت بدهند غلط است، این عبارت تصریح در این دارد که مشروعیت تصمیمات حکومتی را باید کسی بدهد که مجتهد عادل باشد.
نظام سیاسی اسلام/ آیت الله اراکی/ جلسه36

سیاست به معنای حق فرمان داشتن و برقراری نظم در جامعه است

وسائل ـ آیت الله اراکی شیعه در ادامه مباحث مقدماتی پیرامون ولایت فقیه و نصب حاکم از سوی ائمه اطهار(ع) گفت: سیاست به معنی فرمانروایی و به معنی حق فرمان داشتن است؛ فرمان الزام آوری که با آن نظم جامعه برقرار می شود؛ با توجه به این معنا، قوام سیاست به اطاعت است و شیعه یعنی کسی که اطاعت از فرمان می‌کند و ولیّ یعنی کسی که صاحب فرمان است؛ از همین روست که به امام زمان صلوات الله علیه «صاحب الامر» می‌گوییم.
نظام سیاسی اسلام/ آیت الله اراکی/ جلسه35

ولایت و فرمانروایی الهی در هیچ دورانی تعطیل بردار نیست

پایگاه اطلاع رسانی وسائل ـ آیت الله اراکی به پنجمین دلیل قرآنی دال بر فرمانروایی عالم عادل اشاره کرد و گفت: از آنجا که ولایت و فرمانروایی الهی در هیچ حالی تعطیل بردار نیست، لازم می آید در دوره غیبت یک حفیظ علیم؛ یعنی عالم عادل از سوی خدای متعال عهده دار امر ولایت و فرمانروایی به نیابت از معصوم باشد، حیطه اِعمال ولایت چنین فردی نیز محدود به علم و توان اوست؛ یعنی به هر میـزانی که بر اساس عـدل و دانـش الهی قادر است به نیابت از معصوم اِعمال ولایت کند.
نظام سیاسی اسلام/ آیت الله اراکی/ جلسه34

وجوب اطاعت از ولی فقیه همچون پیروی از معصوم در عصر حضور است

پایگاه اطلاع رسانی وسائل ـ آیت الله اراکی با بررسی چهارمین دلیل قرآنی دالّ بر نصب علماء عادل در عصر غیبت برای فرمانروایی گفت: از حیث وجوب متابعت فرقی میان معصوم و فقیه نیست؛ چون هر دو عالمند و علم حجّت است؛ گرچه مناط حجّیت دو علم متفاوت است و علم معصوم به پشتوانه وحی الهی یا الهامات و تسدیدات الهی حجت است؛ ولی علم فقیه بر اساس ادلّه ای است که حجّیت آن شرعاً ثابت شده است.
نظام سیاسی اسلام/ آیت الله اراکی/ جلسه 32

فقیه عادل هدایتگر و شایسته زعامت سیاسی جامعه است

پایگاه اطلاع رسانی وسائل ـ آیت الله اراکی سوره یونس را دلیل دیگر قرآنی دالّ بر ولایت فقیه در عصر غیبت دانست و گفت: کسی که در هدایت به سوی حق نیازمند دستگیری دیگران است شایسته تبعیت نیست و تنها فقیه عادل است که به خاطر علم به حق و عمل به آن شایستگی اطاعت امر و پیروی را دارد.
۵