vasael.ir

کد خبر: ۱۵۸۶۲
تاریخ انتشار: ۱۳ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۷:۲۸ - 02 February 2020
یادداشت؛

بیانیه گام دوم و توجه ویژه به اقتصاد مقاومتی

وسائل ـ در بیانیه گام دوم چالش های درونی بر دو محور ساختار و رفتار متمرکز شده است. عیوب ساختاری مانند وابستگی به نفت، دولتی بودن بخشهایی از اقتصاد و یا بودجه بندی معیوب و نامتوازن و عیوب رفتاری نیز مانند نگاه به خارج و عدم توجه به ظرفیت های داخلی است. مشکل رفتاری نگاه به خارج و وابستگی ذهنی، گاهی ممکن است در مسئولین باشد، گاهی در توده های مردم و از همه خطرناک تر زمانی است که در بین نخبگان و اندیشمندان باشد. در این بیانیه الگوی اقتصاد مقاومتی به عنوان تنها راه حل چالش ها و عیوب اقتصادی در مسیر گام دوم انقلاب عنوان شده است.

به گزارش خبرنگار وسائل، دکتر حمزه معلی، معاون بیانیه گام دوم و توجه ویژه به اقتصاد مقاومتیعلمی مرکز راهبری اقتصاد مقاومتی حوزه های علمیه در یادداشتی که در اختیار پایگاه فقه حکومتی وسائل قرار داده، به بررسی بیانات رهبر معظم انقلاب در خصوص اقتصاد مقاومتی در بیانیه گام دوم پرداخته است که متن آن به شرح زیر است: 

«بیانیه‌ گام دوم انقلاب» مطلعی جدید خطاب به ملت ایران و به‌ویژه جوانان است که به‌مثابه منشوری برای «دومین مرحله‌ خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی» ایران عزیز اسلامی خواهد بود.

گام دوم، انقلاب را به سمت ایجاد تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت امام عصر (ارواحنافداه) رهنمون خواهد کرد. رهبر معظم انقلاب در این بیانیه، به تبیین دستاورد‌های شگرف چهار دهه‌ گذشته پرداخته و توصیه‌هایی اساسی به‌منظور آغاز چهل سال دوم انقلاب ارائه فرموده‌اند.

این بیانیه، سندی قانونی و ابلاغی نیست؛ اما سندی تفسیری است که میتوان آن را نظیر مقدمه قانون اساسی دانست که در تفسیر و نقد جهت گیری سایر اسناد بالادستی در موارد ابهام، اجمال، فقدان یا تصحیح جهت گیری های مدیریتی کلان علمی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی مؤثر است. باید دانست که بیانیه ها تنها یک پیام نیستند؛ بلکه بیانیه ها صادر میشوند که در جامعه و تاریخ مؤثر شوند. این بیانیه، می خواهد واسطه ای باشد برای انتقال پیام انقلاب به نسل های آینده و انتقال میراث انقلاب به آنان.

توصیه سوم بیانیه گام دوم انقلاب اقتصادی است. در این توصیه به صراحت عملکردهای ضعیف اقتصادی و چالش‌های درونی اقتصاد ایران مبتنی بر عیوب ساختاری که منتهی به چالش‌های بیرونی برای کشور می شود، بیان شده و یگانه راه حل غلبه بر این عیوب و چالش ها، پیاده سازی اقتصاد مقاومتی عنوان شده است.

 

بخش اقتصادی بیانیه در یک نگاه

اقتصاد، هدف جامعه‌ی اسلامی نیست، امّا وسیله‌ای است که بدون آن نمیتوان به هدف ها رسید. توصیه اقتصادی بیانیه گام دوم انقلاب در دو بخش اصلی آمده است بخش اول دستاوردها و برکاتی است که در چهل سال اول انقلاب در اقتصاد بدست آمده است.

بخش دوم عیوب و چالش هایی است که در چهل سال دوم با آن مواجه خواهیم بود و در نهایت مهمترین راه حل ها برای عبور از این عیوب و چالش ها آمده است. چالش ها نیز به دو دسته بیرونی و درونی تفکیک شده اند. چالش های بیرونی ناشی از دشمنی استکبار نسبت به نظام اسلامی ایران است و زمانی اثرگذار خواهند بود که عیوب ساختاری و ضعف های مدیریتی در درون کشور وجود داشته باشد. به بیان دیگر ضربه ای که دشمن از بیرون به ما می زند، ناشی از نقاط ضعف و چالش درونی است.

در بیانیه گام دوم چالش های درونی بر دو محور ساختار و رفتار متمرکز شده است. عیوب ساختاری مانند وابستگی به نفت، دولتی بودن بخشهایی از اقتصاد و یا بودجه بندی معیوب و نامتوازن و عیوب رفتاری نیز مانند نگاه به خارج و عدم توجه به ظرفیت های داخلی است.

مشکل رفتاری نگاه به خارج و وابستگی ذهنی، گاهی ممکن است در مسئولین باشد، گاهی در توده های مردم و از همه خطرناک تر زمانی است که در بین نخبگان و اندیشمندان باشد. در این بیانیه الگوی اقتصاد مقاومتی به عنوان تنها راه حل چالش ها و عیوب اقتصادی در مسیر گام دوم انقلاب عنوان شده است.

اقتصاد مقاومتی، اقتصادی برآمده از فرهنگ انقلابی و اسلامی و الگویی الهام بخش از نظام اقتصادی اسلام است که ضمن مقام سازی اقتصاد در برابر تهدیدهای نظام سلطه، تضمین کننده رشد و شکوفایی اقتصادی می باشد. این اقتصاد، مردم بنیان، عدالت محور، دانش بنیان، درون‌زا، برون‌گرا، پیشرو، فرصت‌ساز، مولد، با رویکرد جهادی و انعطاف پذیر است.[1] توجه به مولفه های اقتصاد مقاومتی و تلاش برای تحقق آنها، زمینه ساز نیل به اهداف بیانیه گام دوم انقلاب خواهد بود.

در ادامه و در قالب یک جدول چالش ها و عیوب ساختاری اقتصادی، همچنین مهمترین راه حل هایی که در بیانیه گام دوم انقلاب ذکر شده، آمده است.

 

چالش های اقتصادی کشور

مهمترین عیوب ساختاری

مهمترین راه حل ها

 

۱- چالش بیرونی: تحریم و وسوسه‌ها‌ی دشمن

۲- چالش درونی: عیوب ساختاری و ضعفهای مدیریّتی

 

۱- وابستگی اقتصاد به نفت

۲- دولتی بودن بخشهایی که در حیطه‌ی وظایف دولت نیست

۳- نگاه به خارج و نه به توان و ظرفیّت داخلی

۴- استفاده‌ی اندک از ظرفیّت نیروی انسانی کشور

۵- بودجه‌بندی معیوب و نامتوازن

۶- عدم ثبات سیاستهای اجرائی اقتصاد

۷- عدم رعایت اولویّتها

۸- وجود هزینه‌های زائد و مسرفانه در بخشهایی از دستگاه‌های حکومتی

 

۱- درون‌زایی اقتصاد کشور

۲- مولّد شدن و دانش‌بنیان شدن

۳- مردمی کردن اقتصاد و تصدّیگری نکردن دولت

۴- برون‌گرایی با استفاده از ظرفیّتها

۵- سپردن کار به دست یک مجموعه‌ی جوان و دانا و مؤمن و مسلّط بر دانسته‌های اقتصادی

 

دوگانه اقتصاد قوی و اقتصاد ضعیف در بیانیه گام دوم

در بیانیه گام دوم، از اقتصاد قوی در مقابل اقتصاد ضعیف نام برده شده است. دلیل تاکید بر تشکیل اقتصاد قوی مستقل، از طرفی ایجاد رفاه برای مردم است و از طرف دیگر ایجاد زمینه برای تمدن سازی اسلامی است. اگر اقتصاد ما به گونه‌ای باشد که به خواست و اراده دشمن بهم بریزد و بی ثبات گردد، در تمدن سازی اسلامی موفق نخواهیم شد، هم چنین اقتصاد ضعیف موجب نفوذ و در مرحله بعدی دخالت و در نهایت سلطه دشمنان خواهد شد.

نظم اقتصادی مورد نظر نظام سلطه در جهان عبارت از تقسیم کشورها به دو بخش سلطه‌گر و سلطه‌ پذیر است؛ تا کشورهای سلطه گر از این طریق بتوانند سایر کشورها را به استثمار بکشند. با تشکیل یک اقتصاد قوی از طریق پیاده سازی مولفه های اقتصاد مقاومتی می‌تواند این نظم زورگویانه را به هم بریزد و فارغ از سلطه گری و سلطه پذیری به خودمان تکیه کنیم. اقتصاد قوی دارای ویژگی هایی است که در ادامه به برخی از مهمترین آنها اشاره خواهد شد.

 

درون‌زایی اقتصاد کشور

با توجه به بیانات رهبری می توان تعریف درون زایی در اقتصاد مقاومتی را اینگونه بیان کرد: «درون زایی یعنی استفاده از انواع فرصت‌ها و ظرفیت‌های انسانی، اقتصادی، علمی و ... برای دستیابی به اهداف اقتصاد مقاومتی».

به منظور تحقق اقتصاد مقاومتی باید انواع فرصت‌ها و ظرفیت‌های بالفعل و بالقوه جمهوری اسلامی ایران شناسایی شده و ظرفیت های برتر، در جهت تحقق هدف های اقتصاد مقاومتی ساماندهی و ارتقا داده شوند. همچنین انواع فرصت ها و ظرفیت های بالقوه احیا، ساماندهی و گسترش یابند.

در این راستا یکی از ویژگی های اقتصاد قوی و مستقل، تولید انبوه و باکیفیت است و این بدین معناست که در راستای تحقق بیانیه گام دوم، جمهوری اسلامی باید تبدیل به یک کارگاه بزرگ تولیدی شود. این حرکت، اهرم تحریم را بی‌اثر می‌کند.

 

مولّد شدن و دانش‌بنیان شدن

رهبر معظم انقلاب در تبیین مولفه های اقتصاد مقاومتی تاکید بسیار زیادی بر اقتصاد دانش بنیان داشتند. در آیات و روایات نیز به موضوعاتی مثل اهمیت و فضیلت علم و دانش، به کارگیری و انتشار آن اشاره شده است. مقصود از اقتصاد دانش‌بنیان آن است که تمام فعالیت‌های اقتصادی در حوزه تولید، توزیع و مصرف در همه بخش‌های اقتصادی، مبتنی بر جدیدترین دانش آن حوزه شکل گیرد.

این امر ممکن است با دو نوع رویکرد صورت گیرد: اول نهادینه شدن دانش در بدنه اقتصادی، دوم ایجاد شرکت‌های دانش بنیان و استفاده از نتایج علمی آنها در فرایند اقتصادی. هر دو نوع رویکرد در اقتصاد مقاومتی مطرح و مهم هستند.

همچنین مقصود از اقتصاد دانش آن است که برای دانش ایجاد شده و محصول