vasael.ir

کد خبر: ۱۴۹۱۹
تاریخ انتشار: ۱۸ مهر ۱۳۹۸ - ۱۷:۴۸ - 10 October 2019
حجت الاسلام کشوری مطرح کرد؛

ضمانت اجرایی نقشه فقهی الگوی پیشرفت اسلامی

وسائل ـ دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی با تأکید بر اینکه تمام نظریات الگوی پیشرفت اسلامی دارای بخش تصمیم است، گفت: اینکه ما ادعا می‌کنیم نقشه الگوی پیشرفت جامعه اسلامی همین الان قابلیت اداره جامعه را دارد به دلیل غلبه وجود تصمیم در این نظریات فقهی است.

به گزارش خبرنگار وسائل، حجت‌الاسلام علی کشوری دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی در نشست «معرفی نقشه فقهیآیا پیشرفت بر اساس نقشه فقهی قابلیت اجرایی شدن دارد؟ الگوی پیشرفت اسلامی» که ۱۵ مهرماه در دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد، به ارائه اجمالی از این طرح پرداخت و بنا شد صحبت های این جلسه مقدمه ای برای جلسه آینده باشد.

آنچه در ادامه می‌خوانید مشروح مطالب ارائه شده از سوی 
حجت‌الاسلام علی کشوری است:

اگر بخواهیم جامعه را بر اساس نگاه دینی عرضه کنیم، سوال اول معیار ارزیابی مشروعیت و دینی بودن اداره جامعه با نگاه دین است؟ دلیل چنین پرسشی این است که افراد مختلف با سلایق متفاوت شاید این سوال برای‌شان مطرح شود که جامعه تحت مدیریت جمهوری اسلامی آیا اکنون از دین فاصله گرفته است یا خیر؟ لذا باید از روی معیار، به بررسی و قضاوت پرداخت.

در سوال دوم به ابعاد معیار می پردازیم اینکه یک بحث نظری محض است یا نقشه و ابعاد عملیاتی پیدا کرده است؟ سوال سوم اینکه چه ویژگی های مشترکی دارند و هدف مشترک نقشه چیست؟

در پاسخ پرسش اول باید به تاریخچه دینی بودن جوامع اشاره کرد، مثلا در ابتدای انقلاب گروهی معتقد بودند اگر مدیران یک جامعه ای به لحاظ فردی مسلمان باشند آن جامعه دینی است دیدگاهی بود که نهضت آزادی و بعضی از متفکرین اعتقاد داشتند که فردی که تعهد فردی دارد باید مدیر جامعه باشد. لذا محدوده اسلامیت را فقط در محدوده اعتقادات فردی که در رساله فقها بدان اشاره شده می دانستند.

حال باید فارغ از احساسات این دیدگاه را بررسی کنیم و ببینیم چقدر این دیدگاه درست است که مدیر جامعه اگر در محدوده فردی به مسائل دینی بپردازد جامعه به سمت اسلامیت حرکت می کند.

دیدگاه دومی هم وجود دارد که عنوان می کند که اسلامیت در مقیاس جامعه به اسلامیت نظریات حاکم بر جامعه برمی گردد مثلا برای اینکه بدانیم نظام آموزش و پرورش اسلامی است یا خیر؟ باید دید تصمیم سازی در وزارت آموزش و پرورش ذیل چه نظریه ای است که اگر آن نظریه دارای حجیت بود پس نظام آموزش و پرورش نیز دارای حجیت است.

پرسش دوم، الگوی پیشرفت اسلامی دارای چند نظریه فقهی است؟ وقتی که می گوییم نقشه الگوی پیشرفت اسلامی یعنی همان دیدگاهی که در مبنا به آن معتقد شدیم. در این پرسش ما حدود یکصد نظریه فقهی را مطرح می کنیم که در هر نظریه ای حول یک محور سوال مطرح می شود.

مثلا زمانی که شما بخواهید بخش تجارت را طراحی کنید باید دید محور اصلی بازار در فقه اسلامی چیست؟ یا زمانی که ائمه وارد تحلیل بازار می شدند چه چیزی را مبنا قرار می دادند. در بحث های فقه المکاسب معیار اسلامیت در بازار تسعیر است یعنی اگر در یک بازار حکومت دخالت در قیمت گذاری کرد بازار غیر اسلامی است، لذا مردم خودشان باید قیمت گذاری کنند.

در روایات داریم حضرت امیر (ع) هیچ گاه قیمت کالایی را برای کسی معلوم نکرد که این روایت صحیح السند است و سند آن قابل احراز است. زمان پیامبر (ص) مردم به ایشان رجوع می کردند که شما تسعیر بکنید و ایشان می فرمودند بدعت است و در دین چنین چیزی وجود ندارد. اگر تسعیر اختیاری باشد یعنی طرفین خریدار و فروشنده قیمت گذاری کنند و در بازار نیز آموزش ببینند و دادگاه هم در بازار باشد لذا در هر خرید و فروشی تزکیه جریان پیدا می کنند.

همچنین پیامبر(ص) فرمود «إن العبادة عشرة أجزاء تسعة منها طلب الحلال»؛ عبادت ۱۰ جز دارد که ۹ جز آن در بازار و کسب حلال و شغل است. یعنی تعریف شغل عوض می شود؛ همچنان که کینز شغل را ارزش افزوده تعریف می کند. در نهایت تسعیر اختیاری باعث می شود شغل از ابزار ایجاد ارزش افزوده به ابزار تزکیه و عبادت تبدیل شود.

سوال دیگر این است پیشگیری بهتر است یا درمان؟ قاعدتاً همه می گوییم پیشگیری، حال که پیشگیری بهتر است ساختار پیشگیری در حوزه سلامت به چه شکلی است؟ ما در نظریه پیشگیری ساختاری از بیماری به صورت ساختاری را برای سلامت جامعه مشخص کرده ایم یعنی اگر کسی بخواهد از نظر فقهی پیشگیری کند خیلی توسعه یافته تر از مسائلی که امروزه مطرح است می تواند کار کرند.

سوال سوم، به ویژگی های مشترک نظریات فقهی می پردازد که دو ویژگی مشترک وجود دارد؛ یک ویژگی این است که تقدیر را تغییر می دهد یعنی تحولات درون نظام اجتماعی تابع تقدیر است و تابع مفهوم رزق می باشد. ما معتقدیم رزق و تقدیر هم تابع مناسکی هستند لذا از نظر فقه ما، اولین ویژگی آنها این است که باعث تغییر در ابناء بشر می شود و رزق آنها توسعه پیدا می کند.

ویژگی دوم این است که به تبویب تمام این نظریات بر اساس الگوی ساخت می پردازد. الگوی ساخت نیز خود شامل سه بخش می شود، بخش تعریف، بخش تصویر و بخش تصمیم. در بخش تعریف، موضوع را فقهی تعریف می کنیم. در بخش تصویر، فواید تعریف ارائه شده را برای سبک زندگی مردم بحث می کنیم و در نهایت در بخش تصمیم اقدامات عملیاتی را تشریح می نماییم.

پس تمام نظریات بخشی الگوی پیشرفت اسلامی دارای بخش تصمیم است و اینکه ما ادعا می کنیم نقشه الگوی پیشرفت جامعه اسلامی همین الان قابلیت اداره جامعه را دارد به دلیل غلبه وجود تصمیم در این نظریات فقهی است./503/241/ح

انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
14:34 - 1398/07/20
سایت وسائل به عنوان منبع اخبار تلاشهای علمی و جلسات نقد در موضوعات فقهی جدید در بین جامعه علمی کشور در حال مطرح شدن است.
از اقداماتتون تشکر میشه.
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدیدها
پر بحث ها
آخرین اخبار
پرطرفدارها
اوقات شرعی
۲۸ / ۰۷ /۱۳۹۸
قم
اذان صبح
۰۴:۵۱:۴۶
طلوع افتاب
۰۶:۱۵:۵۳
اذان ظهر
۱۱:۵۱:۵۳
غروب آفتاب
۱۷:۲۶:۱۲
اذان مغرب
۱۷:۴۳:۲۱