vasael.ir

کد خبر: ۱۳۰۲۳
تاریخ انتشار: ۲۷ فروردين ۱۳۹۸ - ۱۴:۵۶ - 16 April 2019
حجت الاسلام والمسلمین محقق داماد:

اخلاق برخلاف فقه حقوق ضمانت اجرایی ندارد / اخلاق مقدم بر فقه است

وسائل ـ استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه اخلاق ضمانت اجرایی ندارد، گفت: اما فقه حقوق ضمانت اجرایی دارد بنابراین هر آنچه ضمانت اجرایی داشته باشد در زمره حقوق و هر چیزی که ضمانت اجرایی نداشته باشد اخلاق معنا می شود؛ بنابراین اجرای قانون جدای از اخلاق است. برخی در دایره شریعت جایی برای تعریف اخلاق باقی نمی‌گذارند و اخلاق را انجام مستحبات و ترک مکروهات بیان می‌کنند.

به گزارش خبرنگار وسائل، حجت الاسلام والمسلمین سیدمصطفیاخلاق مقدم بر فقه است محقق داماد عضو فرهنگستان علوم، دوشنبه 26 فروردین در نشست«اخلاق، قانون و فقه اسلامی» که در سالن اجتماعات انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری برگزار شد به تشریح جایگاه اخلاق در فقه و شریعت پرداخت و گفت: مکتب اشعری اخلاق را بی معنا دانسته و تنها به انجام امر الهی معتقد است.

وی افزود: مریدان این مکتب معتقد هستند اگر دروغ بد است چون خداوند انسان را از گفتن دروغ نهی کرده و اگر قتل مذموم محسوب می شود چون خداوند قتل و غارت را مذموم دانسته است؛ بنابراین در تفکر اشعری چنین القاء شده که اگر خداوند قتل همه انسان ها را نهی نمی کرد کشتن تمام انسان‌ها عملی نیکو شناخته می شد؛ تفکر اشعری مهمترین وسیله و ابزار سیاسی امویان بود از این رو یزید ملعون خطاب به حضرت زینب(س) گفت دیدی خداوند برادرت را کشت؛ این کلام بیانگر وجود تفکر اشعری در میان امویان است.

رئیس گروه حقوق دانشگاه شهید بهشتی درخصوص مکتب خوارج، عنوان کرد: تفکر خوارج مولود و زاییده نامشروع اندیشه اشعری است؛ نهایت تفکر و اندیشه اشعری جبر است همچنین ظاهر گرایی در علم اصول از دیگر اموری است که از تفکر اشعری نشات می گیرد.

 

اخلاق ضمانت اجرایی ندارد

حجت الاسلام والمسلمین محقق داماد با بیان اینکه در مقابل مکتب اشاعره تفکر معتزله قرار دارد، اظهار داشت: این مکتب می گوید خداوند به انسان عقل داده و بشر به واسطه همان عقل خوب و بد را تشخیص می دهد بنابراین خدایی را ما قبول داریم که معتقد هستیم آنچه انسان از ظلم می فهمد آن را انجام نمی دهد و آن چه از عدل می فهمد همان را انجام می دهد؛ از خصوصیات و اندیشه های روشن معتزلیان عقلگرایی است.

وی درباره فرق فقه حقوق و اخلاق، گفت: اخلاق ضمانت اجرایی ندارد اما فقه حقوق ضمانت اجرایی دارد بنابراین هر آنچه ضمانت اجرایی داشته باشد در زمره حقوق و هر چیزی که ضمانت اجرایی نداشته باشد اخلاق معنا می شود؛ بنابراین اجرای قانون جدای از اخلاق است. برخی در دایره شریعت جایی برای تعریف اخلاق باقی نمی گذارند و اخلاق را انجام مستحبات و ترک مکروهات بیان می کنند.

عضو فرهنگستان علوم با اشاره به اینکه تعریف قانون و اخلاق نمی تواند تعریف فقه و اخلاق قرار بگیرد، عنوان کرد: اگر فقه همانند قانون تعریف شود چنین ادعا می شود که شریعت اخلاق ندارد و مسیحیت، بودیسم و سایر مکاتب دارای اخلاق هستند؛ برای مثال زمانی که گفته شود دروغ نگویید اگر کسی دروغ بگوید جهنم خواهد رفت فقه دارای ضمانت اجرایی می شود و چون ضمانت اجرایی پیدا می کند در زمره اخلاق قرار نمی گیرد.

استاد و رییس گروه حقوق دانشگاه شهید بهشتی درخصوص رابطه عقل و شریعت گفت: عقل برخی امور را می فهمد و اما اینگونه نیست که همه چیز را بفهمد در آن اموری که عقل درکش به آن نمی رسد شرع وارد میدان می شود و عقل را ارشاد می دهد؛ بنابراین انسان به حکم عقل خوب و بد اعمال را درک می کند و به او حکم می شود که افعال خوب را انجام دهد و این همان اخلاق است و اگر انجام ندهد براساس شرع در قیامت بازخواست می شود.

 

انسان خودش می‌تواند عدل و ظلم را تشخیص بدهد

وی ادامه داد: باید و نباید، حکم شریعت و تشخیص خوب و بد اعمال، اخلاق است که به صورت درونی به انسان الهام می شود؛ بر این اساس انسان خودش می تواند عدل را بفهمد و ظلم را تشخیص دهد برای همین در قرآن کریم ما تعریفی از عدل نمی بینیم.

حجت الاسلام والمسلمین محقق داماد در ادامه بیان داشت: اگر ما بگوییم مصداق عدل و ظلم را نمی فهمیم و باید شریعت این مصادیق را مشخص کند به همان ایستگاهی که اشعری ها رسیدند خواهیم رسید و هر آن چه خدا گفته را عدل خواهیم دانست و اموری که عقل تشخیص می دهد برای ما اهمیتی نخواهد داشت؛ بسیاری از مشکلاتی که ما در شریعت پیدا می کنیم به خاطر آن است که در برخی امور به اشعریت تمایل پیدا می کنیم.

استاد حوزه و دانشگاه با تاکید بر اینکه منبع قانون و فقاهت اخلاق است، افزود: ما اگر معتقدیم که پیرو مکتب اهل بیت(ع) هستیم و از نظر کلامی اشعری نیستیم، هم در کلام و هم در فقه باید چنین بگوییم؛ حال با این تعاریف، مشخص می شود که ما هم فقه و هم اخلاق را داریم و اخلاق مقدم بر فقه است چرا که اخلاق خوب و بد را به صورت درونی به ما می گوید و آن چیزی که از بیرون خوب و بد اعمال را به ما تذکر می دهد فقه است.

این عضو فرهنگستان علوم در پایان خاطرنشان کرد: مسائل اخلاقی باید به پشتوانه شریعت وارد قانون شود و در تعارض قانون و شریعت ما باید اصل را اخلاق قرار دهیم./202/813/ح

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدیدها
پر بحث ها
آخرین اخبار
پرطرفدارها
اوقات شرعی
۳۱ / ۰۴ /۱۳۹۸
قم
اذان صبح
۰۴:۲۸:۳۹
طلوع افتاب
۰۶:۰۹:۰۳
اذان ظهر
۱۳:۱۳:۲۹
غروب آفتاب
۲۰:۱۶:۱۹
اذان مغرب
۲۰:۳۵:۱۲