vasael.ir

کد خبر: ۱۲۹۷۲
تاریخ انتشار: ۲۱ فروردين ۱۳۹۸ - ۱۷:۰۲ - 10 April 2019

سرایت نظریه داروینیسم اجتماعی در سیاست جهانی آمریکا

وسائل ـ حرکت اخیر آمریکا در تروریسم خواندن نهاد مستقل نظامی یک کشور آزاد و غیر غربی، ذهن ما را به نظریه «داروینیسم اجتماعی» متمایل می سازد. طبق نظریه داروینیسم اجتماعی گفته می‌شود که ‌جوامع انسانی مانند ارگانیسم‌های زیستی با یکدیگر برای بقا منازعه می‌کنند. جوامع امروزی غرب در این منازعه برتر از دیگران بوده‌اند و بنابراین عالی‌ترین مرحله پیشرفت اجتماعی را که تاکنون به دست آمده است، نشان می‌دهند.

به گزارش خبرنگار وسائل،‌ داروینیسم اجتماعی در اواخر قرن 19 سرایت نظریه داروینیسم اجتماعی در سیاست جهانی آمریکااصول نظریه تکامل به طرز وسیعی بر جامعه شناسی حاکم شد داروینیسم اجتماعی به سبب تأثیر بسزایی که اصل انواع داروین بر اندیشه و تفکر تکاملی گذاشت به این اسم نامیده شد.

داروینیسم اجتماعی مفاهیمی را که توسط داروین عنوان شده بود برای تفسیر ماهیت که کارکرد جامعه به کار گرفت. هربرت اسپنسر با الهام گرفتن از زیست شناسی و نظریات داروین فکر تطور اندام‌واره‌ای را به عنوان پیشرفت تدریجی زندگی اجتماعی از اشکال ساده به سوی اشکال پیچیده، از همسانی ساده به طرح ناهمسانی فزاینده مطرح ساخت و قصد داشت قوانین تکامل را بر جامعه بشری منطبق سازد. وی همچنین کوشید قوانین طبیعی حاکم بر حیات زیستی انسان را بر سرنوشت انسان در تاریخ تعمیم دهد.

 

چهارمین اصل داروین: انتخاب اصلح

چهارمین اصل داروین مربوط به انتخاب اصلح می شود که آن را پایه اصلی کل نظام داروین می دانند، به نظر داروین تکامل نه وابسته به چند گرایش است که لامارک به صورت کم و بیش مرموزی عنوان کرده بود و نه حاصل تصادف و اتفاق است بلکه تکامل نتیجه انتخاب است.

به نظر داروین انتخاب در دو مرحله انجام می گیرد: مرحله اول با ظهور همه نسل ها و با تنوع بسیار زیاد موجودات زنده مطابقت دارد. مرحله دوم منطبق با انتخاب اصلح به معنای اخص است که در اثر منازعه برای حیات صورت گرفته است. دیدگاه داروین در این زمینه تحت تأثیر مالتوس قرار گرفت؛ لب کلام مالتوس این بود که جمعیت کره زمین بسیار سریع تر از گیاهان و رستنی های گیاهی افزایش می یابد.

به سخن دیگر در حالی‌که شمار انسان ها با تصاعد هندسی افزایش می یابد رستنی های خوراکی با تصاعد عددی افزایش می یابد و بنابراین نظریه اصل تنازع بقا توسط داروین به وجود می آید و آن در دیدگاه اسپنسر بدین معنا است که انسان ها در مبارزه با محیط شان هستند و برای اینکه بهتر باقی بمانند لازم است سیاستی دنبال شود که در آن هیچ حمایتی از ضعیف تر ها به عمل نیاید. اسپنسر در این زمینه می گوید کمک به تکثیر بدها عملاً مثل این است که برای فرزندان‌مان مغرضانه انبوهی از دشمن فراهم آوریم.

 

استدلال اسپنسر در مورد بقای اصلح

استدالا او درباره بقای اصلح این است که: 1) انتخاب طبیعی ضامن بقای اصلح است. 2) شخص از گرسنگی می میرد چون مریض، پیر یا فقیر است. 3) بنابراین انسان ها اخلاقاً باید از کمک به چنین شخصی خوداری کنند تا بقای اصلح تضمین شود.

به گمان اسپنسر نابودی موجوداتی که توانایی کمتری برای انطباق با محیط دارند هم طبیعی و هم ضروری بوده و سبب تعالی جامعه و نژادها می شود. و از همین رو باید از هرگونه کمک به فرودستان پرهیز کرد. اسپنسر نظریه انتخاب طبیعی داروین را بقای اصلح نامید و آن را به ابزار توجیه ایدئولوژیک نابرابری های اجتماعی ـ اقتصادی تبدیل کرد.

به گمان داروین تعادل نسبی جمعیت جانداران به بهای نابودی شماری از هر نوع تحقق می یابد: هر جانداری باید از لحظه تولد برای بقا با رقبا و عوامل ناسازگار محیط دست و پنجه نرم کند. هر گروهی که وسایل لازم برای مبارزه نداشته باشد محکوم به نابودی است.

به نظر داروین این کوشش برای زنده ماندن یا تنازع بقا در طبیعت، عامل اصلی انتخاب جانداران دارای صفات ممتاز برای بقای تکثیر است. از بین افراد یک نوع جانور یا گیاه ممکن است یک یا چند فرد با ویژگی خاصی زاده شوند که یاور آنها در تنازع بقا باشد. این گونه افراد بیش از هم نوعان خود باقی می مانند و به تولید مثل می پردازند و ویژگی خود را از طریق وراثت به فرزندان خود منتقل می کنند. بدین ترتیب ویژگی های ممتاز ارثی نسل به نسل تشدید می شود.

سامنر از جامعه شناسان و داروینیست های معروف معاصر آمریکا هم معتقد است اگر بقای اصلح را نپسندیم راه دیگری جز بقای ناصالحان برای ما باقی نمی ماند. از این نظر همگام با اسپنسر مخالف دخالت دولت برای کمک به شکست خوردگان بود.

لستروارد: ضمن تأیید اصل تکامل اعتقاد داشت جامعه اولیه ویژگی اش سادگی و فقر اخلاقی بود در حالیکه جامعه نوین پیچیده تر و خوشبخت تر و برخوردار از آزادی است. وی همچنین معتقد بود که انسان ها از صورت های پست تر به پایه کنونی تکامل یافته اند.

 

پیامدهای داروینیسم اجتماعی

برخی از پارادایم هایی که در نتیجه ظهور و توسعه نظریه داروینیسم اجتماعی به وجود آمدند عبارتند از: 1) پارادایم فضای حیاتی راتزل: بر اساس این پارادایم راتزل اعتقاد داشت که هر آلمانی برای داشتن یک زندگی مطلوب، نیازمند به حداقل 60 متر مربع فضا است. این پارادایم زمینه توسعه طلبی ارضی را فراهم نمود.

2) پارادایم قایق نجات: براساس این پارادایم دنیا همچون قایقی است که با افزایش جمعیت شرایط غرق شدن قایق فراهم می شود. بنابراین و ناگزیر برخی از انسان ها باید از بین بروند تا اکثریت به سرمنزل مقصود برسند. 3)پارادایم نژاد برتر: بر اساس این پارادایم نژاد سفید(ژرمن) برتر از نژادهای دیگر است.

 

داروینیسم اجتماعی در سیاست‌های دولت آمریکا

به نظر می رسد عملکرد دولتمردان حاکم بر امریکا و ذهنیت و توهماتی که نسبت به کشورهای مستقل و غیر همسو با خود دارند از نوعی منطق زورگویانه و کدخدامنشانه و برتری خواهی عجیب حکایت دارد؛ اما حرکت اخیر آنها در تروریسم خواندن نهاد مستقل نظامی یک کشور آزاد و غیر غربی، ذهن ما را به نظریه «داروینیسم اجتماعی» متمایل می سازد.

طبق نظریه داروینیسم اجتماعی گفته می‌شود که ‌جوامع انسانی مانند ارگانیسم‌های زیستی با یکدیگر برای بقا منازعه می‌کنند. جوامع امروزی غرب در این منازعه برتر از دیگران بوده‌اند و بنابراین عالی‌ترین مرحله پیشرفت اجتماعی را که تاکنون به دست آمده است، نشان می‌دهند.

پیش از ظهور انسان‌شناسی تجربی امروزی که گوناگونی فرهنگ انسانی را به طور مستند نشان می‌دهد و به اصطلاح شیوه نگرش اروپامدارانه مرتبط با داروینیسم اجتماعی کمک می‌کند، این نظریه در طی دوران تلاش برای دستیابی و استعمار ممالک آفریقایی، در میان قدرت‌های اروپایی در اوج شهرت خود بود.

 

اصل بقای اصلح نظریه منسوب به اسپنسر در سیاست‌های دولت آمریکا

بسط نظریه داروین از زیست شناسی به جامعه انسانی به عنوان یک قانون حیاتی و از داروینیسم اجتماعی به «داروینیسم سیاسی» و بین المللی در ذهنیت دولتمردان امریکایی حکایت از این دارد که از نظر آنان دنیا شبیه یک جنگلی است که اصل «بقای اصلح» (نظریه منسوب به اسپنسر) یا حق طبیعی برتری و حیات قدرتمندترها نسبت به ضعیف ترها باید به هر قیمتی جاری و ساری باشد.

در چنین شرایطی به نظر می رسد در عمق استراتژی ایران اسلامی قوی بودن و قوی ماندن و استفاده کامل از تمامی ظرفیت های قدرت ملی (سخت افزاری و نرم افزاری) امری اجتناب ناپذیر و ضروری می باشد.

ذکر این نکته هم اهمیت دارد که شکل اجرا و بسط این نظریه که (یادآور بسط قانون جنگل در جهان متمدن است) در توجیه استعمار فرانو در عصر حاضر بیشتر از اینکه واقعی باشد در فضای مجازی و رسانه ای دیده می شود و همین ویژگی در بررسی میزان تاثیر داروینیسم اجتماعی در شرایط قرون گذشته و استعمار کهنه متفاوت از عصر حاضر و استعمار فرانو بایستی مد نظر قرار گیرد و برای جنبه نرم افزاری آن اهمیت ویژه ای قائل شد. این سخن بدین معنا می تواند تعبیر شود که برای امریکا ترساندن و ترسانیدن مهمتر از وارد شدن در جهنم یک جنگ واقعی است./703/422/ح

 

محرم آتش افروز

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدیدها
پر بحث ها
آخرین اخبار
پرطرفدارها
اوقات شرعی
۲۹ / ۰۳ /۱۳۹۸
قم
اذان صبح
۰۴:۰۷:۱۰
طلوع افتاب
۰۵:۵۳:۲۱
اذان ظهر
۱۳:۰۸:۱۹
غروب آفتاب
۲۰:۲۲:۰۶
اذان مغرب
۲۰:۴۱:۴۶