vasael.ir

کد خبر: ۱۲۳۲۱
تاریخ انتشار: ۱۵ آذر ۱۳۹۷ - ۱۵:۲۷ - 06 December 2018
در نشست«تطورات مباحث فلسفه دین پس از پیروزی انقلاب اسلامی» صورت گرفت؛
وسائل ـ حجت الاسلام ساجدی ضمن انتقاد از ورود گزینشی مباحث فلسفه‌دین غرب به حوزه، گفت: افراد خاصی با رویکرد خاص مباحث را ترجمه کرده اند و با نگاه همه جانبه به مسأله دین نپرداخته اند. و از آنجا که ویژگی مهم عصر روشنگری تکیه بر عقل و عقل گرایی بود این مسأله دامن گیر دین هم شد. فلسفه دین غربی ناظر به مسیحیت است و این قابل ارائه در اسلام نیست به همین دلیل باید زمینه‌های مسیحیت آن لحاظ شود.

به گزارش خبرنگار وسائل، نشست علمی «تطورات مباحث فلسفه دیننشست تخصص| تفاوت ماهیتی فلسفه دین غرب با فلسفه دین اسلام پس از پیروزی انقلاب اسلامی» 15 آذر 97 با حضور حجت الاسلام دکتر ابوالفضل ساجدی عضو هیأت علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) و رئیس قطب فلسفه دین و دکتر حمید رضا آیت اللهی استاد گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی و رئیس انجمن علمی فلسفه دین ایران در سالن اجتماعات مجمع عالی حکمت اسلامی قم برگزار شد.

در ابتدای جلسه دکتر آیت اللهی در پاسخ به پرسشی پیرامون ماهیت و مفهوم شناسی فلسفه دین گفت: در غرب فلسفه دین کمتر مورد توجه قرار گرفته است و موضوع محور نیست بلکه مسأله محور است. در فلسفه دین می خواهیم یک تحلیل عقلی از گزاره‌های دینی ارائه بدهیم و این تعریف باعث رد یا قبول آن می شود.

حجت الاسلام ساجدی نیز در پاسخ به این سوال اظهار داشت: متفکرین غرب در باب فلسفه دین چندان به تعریف نپرداخته اند و این یک چیز متعارف است. آنها سیر منطقی و نظام‌مند ما را ندارند این در حالی است که ما به یک حداقل تعریفی نیاز داریم، غرب مسأله محور است و وابسته به شرایط اجتماعی، موضوعات تغییر می کند.

در ادامه مباحث دکتر آیت اللهی اضافه کرد: در هیچ کشوری به اندازه ایران در موضوع فلسفه دین کار نشده است. در بحث ورود فلسفه دین به ایران عده ای در ابتدا به قصد ایجاد ابهام در دین به فلسفه دین پرداختند.

 

عدم قابلیت فلسفه دین غرب برای ارائه در اسلام

وی خاطرنشان کرد: مسائل فلسفه دین از حوزه پروتستان وارد ایران شد و این ورود بدون ارائه راه حل بود و بعد از آن مرحله ترجمه آثار در ایران شروع شد این در حالی است که فلسفه دین غربی ناظر به مسیحیت است و این قابل ارائه در اسلام نیست به همین دلیل باید زمینه های مسیحیت آن لحاظ شود.

رئیس انجمن علمی فلسفه دین ایران ادامه داد: در مباحثی که از غرب وارد ایران شد دو موضوع فلسفه دین و فلسفه اخلاق وجود داشت. حوزه به فلسفه اخلاق و دانشگاه به فلسفه دین پرداخت. مباحثی که توسط آقای ملکیان مطرح شد هر روز مسأله جدیدی را با خود می آورد چراکه ایشان مطالب را به صورت گزینشی مطرح می کرد نتیجه‌ این مباحث، پرورش روحانی سکولار بود. در مقابل عده ای به محض مواجهه با فلسفه غرب آن را به شدت رد می کردند. در کل فلسفه دین در ایران قوی تر از اروپا است.

 

حوزه علمیه مشکل توزیع علم دارد نه تولید علم

دکتر آیت اللهی در بخش آخر مباحث خود مشکل حوزه را عدم صادرات علم دانست و گفت: ما حرف زیاد داریم ولی ارتباط برقرار نمی کنیم. حوزویان مرزدار دین هستند به همین دلیل باید فعالانه وارد عرصه های مختلف بشوند. برای مثال شهید مطهری را می بینیم که برای پاسخ به شبهات و مسائل روز کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران را می نویسند و یا در مجله زن روز مطلب می نویسند. می توان گفت مشکل اصلی ما در توزیع علم است.

وی بیان داشت: مساله دیگر این است که نباید بحث از فلسفه دین اسلامی کنیم بلکه باید بگوییم ما یکی از رویکردهای دینی به فلسفه دینی را مطرح می کنیم. و راه را باز بگذاریم تا فلسفه دین با بیان های مختلف مطرح شود و مورد نقد قرار گیرد. خودمان سوال ایجاد کنیم و تحقیقات و پژوهش‌هایمان مسأله محور باشد.

 

نشست تخصص| تفاوت ماهیتی فلسفه دین غرب با فلسفه دین اسلام

 

گره خوردن مباحث فلسفه دین با مبانی روشنگری

در بخش بعدی نشست حجت الاسلام ساجدی مباحث خود را مطرح کرد و گفت: بحث فلسفه دین در غرب از اواخر قرن 18 مطرح شد و این از ابداعات هگل نیست. فلسفه دین در غرب با روشنفکری گره خورده است. در کشورهای اسلامی و از جمله ایران از آنجا که نوعی غرب گرایی مطرح بوده است روشنفکران می گفتند که برای پیشرفت، در مسائل دینی هم باید مقلد غرب بشویم به همین منظور به ترجمه آثار غرب پرداختند.

وی ویژگی مهم عصر روشنگری را تکیه بر عقل و عقل گرایی دانست و اظهار داشت: این مسأله دامن گیر دین هم شد. در ایران علامه طباطبایی بنیانگذار یک تحلیل فلسفی عقلانی از آموزه های دینی بود.

رئیس قطب فلسفه دین با اشاره به تاریخچه ورود مباحث فلسفه دین به ایران، گفت: این مبحث پس از انقلاب به صورت جدی مطرح شد ولی ریشه ها و بسترهای آن از قبل در ایران وجود داشته است. روشنفکرانی مثل شبستری، سروش و ملکیان در این جریان و سیر دخیل بودند. مباحث این روشنفکران در زمینه مواجهه دین وتجدد مطرح می شود.

 

لزوم ارائه چارچوب مناسبی از فلسفه دین در محافل علمی

حجت الاسلام ساجدی خاطرنشان کرد: یکی از مشکلات اساسی ما این است که مباحث به صورت گزینشی و ترجمه وارد حوزه شده است و افراد خاصی با رویکرد خاص مباحث را ترجمه کرده اند و با نگاه همه جانبه به مسأله دین نپرداخته اند.

وی در تبیین یکی از مسائل و مشکلات موجود در زمینه فلسفه دین، گفت: با توجه به عقلی بودن مباحث فلسفه دین خطرات زیادی متوجه مخاطبین آن است چون طرح شبهه آسان است ولی پاسخ دادن به آن مشکل است و ماندن در شبهه هم خطرناک است چراکه توقف در شبهه توقف در مسیر صحیح را با خود دارد./202/241/ح

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدیدها
پر بحث ها
آخرین اخبار
پرطرفدارها
اوقات شرعی
۲۱ / ۰۹ /۱۳۹۷
قم
اذان صبح
۰۵:۳۳:۴۲
طلوع افتاب
۰۷:۰۳:۴۶
اذان ظهر
۱۲:۰۰:۳۸
غروب آفتاب
۱۶:۵۶:۱۲
اذان مغرب
۱۷:۱۵:۰۲