vasael.ir

فقه سیاست
گفت‌وگو | وابستگی شدید علوم سیاسی به نظریه خطابات قانونی
حسنی مطرح کرد؛

گفت‌وگو | وابستگی شدید علوم سیاسی به نظریه خطابات قانونی

وسائل ـ محقق و پژوهشگر حوزوی گفت: اگر خداوند را همچون قانون‌گذار به حساب بیاوریم و شریعت را همچون قانون، ویژگی‌های شریعت همچون قانون خواهد بود. همان طور که قانون خطاب آن به عنوان شهروند است نه به اشخاص، خطابات قانونیه هم به مکلف است چه الان مکلف موجود باشد و چه نباشد ،چه عاجز باشد و چه قادر باشد.
گزارش | ظرفیت نظریه ولایت فقیه امام خمینی برای ساخت الگوی تعامل
کرسی «تعامل مرجعیت دینی با نهاد ولایت فقیه» / شماره ۱

گزارش | ظرفیت نظریه ولایت فقیه امام خمینی برای ساخت الگوی تعامل

وسائل ـ دکتر عبدالوهاب فراتی در تبیین نظریه ولایت فقیه امام خمینی (ره)، این نظریه را یک نظریه ترکیبی عنوان کرد و گفت: امام خمینی(ره) معتقد به انتصاب هستند، البته انتصاب را تنها کافی در مشروعیت ولایت فقیه نمی‌دانند بلکه رضایت مردمی را هم از ارکان پیشا منصب می‌دانند، نه از ارکان پسا منصب؛ به این منا که منصب فقیه آن‌زمان شکل خواهد گرفت که دو چیز اتفاق بیافتد، یکی اینکه نصب شکل گرفته باشد به اضافه وجود رضایت مردم که اگر این دو محقق شد، منصب ولایت برای فقیه محقّق خواهد شد.
گزارش | آثار و پیامدهای نظریه خطابات قانونیه
در نشست علمی تبیین شد؛

گزارش | آثار و پیامدهای نظریه خطابات قانونیه

وسائل ـ حجت الاسلام والمسلمین مقیمی حاجی با اشاره به آثار و پیامدهای نظریه خطابات قانونیه امام خمینی(ره)، گفت: این بحث در علم اصول در این مسأله که آیا امر به شیء اقتضای نهی از ضد را دارد یا خیر؟ در بحث ترتب و ترک اهم و مبادرت به مهم مورد بحث قرار می‌گیرد. یکی از آثار خطابات قانونیه این است که قدرت شرط تکلیف نیست. اگر ما در قدرت شک کردیم، طبق نظریه امام(ره) و عدم انحلال باید قائل به احتیاط بشویم.
گفت‌وگو | نقش مستقیم تربیت مدیران شایسته بر کارآمدی فقه حکومتی
مدیر حوزه علمیه کاشان مطرح کرد؛

گفت‌وگو | نقش مستقیم تربیت مدیران شایسته بر کارآمدی فقه حکومتی

وسائل ـ مدیر حوزه علمیه کاشان با اشاره به اهمیت کار در عرصه فقه حکومتی و فقه‌های مضاف، گفت: فقه حکومتی با مدیرانی که تربیت می‌شوند می‌تواند به بالاترین مرحله عملی خودش برسد. حضور نیرو‌های توانمند در حوزه‌های مختلف حکومت بسیار مهم است مثلا ما می‌گوییم شورای عالی بانک با محوریت حوزه‌های علمیه وجود دارد، ولی عملا چنین اتفاقی نیفتاده است پس معلوم است در اینجا فقه داریم، اما در عمل کاری از پیش نمی‌رود.
گفت‌وگو | کارکردهای فقهی و سیاسی نظریه خطابات قانونیه
حجت الاسلام و المسلمین مقیمی مطرح کرد؛

گفت‌وگو | کارکردهای فقهی و سیاسی نظریه خطابات قانونیه

وسائل ـ حجت الاسلام والمسلمین مقیمی حاجی گفت: عدم دقت در وجه نام‌گذاری توسط امام(ره) سبب شده است که برخی برداشت‌های اشتباهی از نظریه«خطابات قانونیه» پیدا کنند و بر اساس آن، آثار و کارکردهایی اشتباه برای آن در زمینه‌های اجتماعی و سیاسی قائل شوند و همین وجه اسم گذاری توسط امام(ره) آنها را به خطا انداخته است.
یادداشت | اهميّت نظريه خطابات قانونی و آثار مهم آن را در فقه و اصول

یادداشت | اهميّت نظريه خطابات قانونی و آثار مهم آن را در فقه و اصول

وسائل ـ خطابات قانونی، از بحث‏‌های جوهری مهم است كه آثار فقهی و اصولی بسياری بر آن مترتب می‌شود. افزون بر اين، پيامدها و نتايج قانونی اين موضوع، چه بسا برنگرش تدوين كنندگان قانون و شيوه طرح و اجرای آن تأثير بگذارد.
گفت‌وگو | خطابات قانونی؛ اَبَر نظریه اصولی
حجت الاسلام ملک زاده مطرح کرد؛

گفت‌وگو | خطابات قانونی؛ اَبَر نظریه اصولی

وسائل ـ حجت الاسلام ملک زاده گفت: خطابات قانونیه را به خاطر تغییر اساسی که در نگاه به اصل تشریع ایجاد می‌کند و گستردگی آثار و پیامدهای اصولی و فقهی‌اش، به جای نظریه، می‌توان یک «اَبَر نظریه اصولی» نامید و روشن است که این ابر نظریه، گذشته از اهمیت زیادی که دارد، نشان‌گر نبوغ مبدِع و پردازندۀ آن هم هست.
سربلندی حوزه در عرصه‌ الگوسازی و تدوین سند چشم انداز
نشست «بررسی فقهی حقوقی سند الگوی پایه پیشرفت» / ۱

سربلندی حوزه در عرصه‌ الگوسازی و تدوین سند چشم انداز

وسائل ـ آیت الله علیدوست ضمن ناروا دانستن نسبت ناکارآمدی به حوزه علمیه گفت: امروز حوزه به جایگاهی رسیده که در عرصه‌های الگوسازی و تدوین سند سربلند است و حرف برای گفتن دارد و نشان داده که با مبنا قرار دادن فقه و بدون خارج شدن از هنجارهای متعارف می‌تواند در زمینه‌های مقتضی و عرصه‌ها کلان پاسخگو باشد.
معرفی مقاله | تحلیل خطابات قانونیه، آثار، اشکالات و پاسخ آن

معرفی مقاله | تحلیل خطابات قانونیه، آثار، اشکالات و پاسخ آن

وسائل ـ خطابات قانونیه در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﯾﻦ ﭘﺮﺳﺶ اﺻﻠﯽ ﺷﮑﻞ ﻣﯽﮔﯿﺮد ﮐﻪ آﯾﺎ ﺧﻄﺎﺑﺎت ﺷﺮﻋﯿﻪای ﮐـﻪ از ﻃﺮﯾـﻖ آنﻫـﺎ اﺣﮑﺎم ﺷﺮﻋﯽ اﺛﺒﺎت ﻣﯽﺷﻮد، اﺻﺎﻟﺘًﺎ ﻣﺘﻮﺟﻪ اﻓﺮاد اﺳﺖ ﯾﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ؟ ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺑـﺮ اﯾـﻦ ﻋﻘﯿـﺪه اﺳـﺖ ﮐـﻪ ﺧﻄﺎﺑﺎت ﺷﺮﻋﯽ ﺑﺎﻻﺻﺎﻟﻪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ و اﮔﺮ اﻓﺮاد ﻧﯿﺰ ﺧﻮد را ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺷﺎرع ﻣﯽﺑﯿﻨﻨﺪ، از آن رو اﺳـﺖ ﮐﻪ اﻓﺮاد ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺷﺎرع ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ.
معرفی کتاب | خطابات قانونیه

معرفی کتاب | خطابات قانونیه

وسائل ـ امام خمینی(ره) نه تنها در شمار فقهای برجسته تاریخ تشیع، بلکه صاحب مکتب فقهی است و از رهگذر همین مکتب بود که توانست بسیاری از معضلات و مشکلات فقهی عصر جدید و نظام اسلامی را چاره اندیشی کند.
فقه فرهنگ و اجتماع
یادداشت | مصرف‌زدگی و ترویج زندگی لاکچری مانع تحقق عدالت

یادداشت | مصرف‌زدگی و ترویج زندگی لاکچری مانع تحقق عدالت

وسائل ـ اگر دغدغه عدالت گستری در میان مردم را داریم، علاوه بر تصفیه و پالایش فکری و روحی حاکمان جامعه که بخشی اعظمی از آن در انتخابات‌ها رقم می‌خورد، بایستی نگاه توسعه محور از پایین به بالا را هم تصحیح و به جاده اصلی بازگردانیم. باید نوع نگاه به مردم را از حالت توده‌ای و تجاری در آوریم و آنها را صرفا سلول‌های رشد اجتماعی و جمعی فرض نکنیم.
معرفی مقاله | کارکردهای فرهنگ قناعت در تحکيم مبانی اقتصاد مقاومتی

معرفی مقاله | کارکردهای فرهنگ قناعت در تحکيم مبانی اقتصاد مقاومتی

وسائل ـ فرهنگ قناعت و خود بسندگی از چنان ظرفیت و کارایی والایی برخوردار است که کارکردهای معنوی و تربیتی و نیز کارکردهای اجتماعی و اقتصادی آن را می‌توان تنها به عنوان بخش عمده‌ای از وسعت کارآمدی و کارکردی مورد اشارە آن در زمینۀ تحقق و تقویت مبانی و زیر ساخت‌های اقتصاد مقاومتی قلمداد کرد.
فمینیست اسلامی ساختار غربی و ادبیات دینی دارد
بخش اول / علاسوند مطرح کرد؛

فمینیست اسلامی ساختار غربی و ادبیات دینی دارد

وسائل ـ عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات زن و خانواده با بیان اینکه فمینیست اسلامی با ادبیات، کلمات و سازوکار‌های دینی به دنبال تغییر است، گفت: فمینیست اسلامی یک استراتژی سیاسی است.
گزارش | پیشرفت فوق العاده حوزه زنان و خانواده
بخش نخست / ابتکار ضمن تشریح وضعیت خانواده پس از انقلاب:

گزارش | پیشرفت فوق العاده حوزه زنان و خانواده

وسائل ـ دکتر ابتکار پس از اشاره به توجه حضرت امام نسبت به حوزه خانواده گفت: دیدگاه امام(ره) عرصه‌ای را باز کرد که امروزه یکی از دستاورد‌های آن، گزارش چهل ساله از تحولات جامعه زنان پس از انقلاب اسلامی است که نشان از پیشرفت فوق العاده این حوزه دارد. البته معنای سخن ما این نیست که هم اکنون در حوزه خانواده مشکلی وجود ندارد؛ خیر، هم اکنون نیز این حوزه با مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کند که این امر لزوم توجه بیش‌تر به این حوزه را می‌طلبد.
عدالت در روابط اجتماعی معنا پیدا می‌کند
در نشست «عدالت فرهنگی» مطرح شد؛ / ۴

عدالت در روابط اجتماعی معنا پیدا می‌کند

وسائل ـ دکتر فاضلی گفت: از نظر من عدالت امر رابطه ای است و در روابط اجتماعی آدم‌ها عدالت معنای واقعی خودش را پیدا می‌کند، نه در نتیجه. هر دستگاه ایدئولوژیکی می‌تواند برای خودش  نتیجه ای مشخص کند، اما آن چیزی که من می‌توانم درباره آن صحبت کنم این است که عدالت در زندگی روزمره آدم‌ها معنا دارد. در زندگی روزمره چه اتفاقی می‌افتد؟ آیا فاصله قدرت صورت می‌گیرد؟ آیا طرد صورت می‌گیرد؟ امتیازات چگونه توزیع می‌شود؟ دردها، زخم‌ها و محرومیت‌ها چه می‌شود؟
یادداشت | نقش محبت در تربیت فرزند / سیره اهل‌بیت در ابراز محبت به فرزندان
بخش دوم؛

یادداشت | نقش محبت در تربیت فرزند / سیره اهل‌بیت در ابراز محبت به فرزندان

وسائل ـ با توجه بر نقش محوری تربیت فرزندان از بستر خانواده هماره ما می‌توانیم از حضرت فاطمه زهرا(س) در تمام شئونات برای بحث تربیت الگو بگیریم چراکه الگوگیری و الگوسازی یکی از جوانب مهم تربیتی است. آنچه پایه و شالوده ساختمان عظیم تربیت را پی‌ریزی می‌کند، تربیت خانوادگی است.
گزارش | ضرورت پرداختن به اخلاق بین‌المللی در متون اخلاقی جدید
کرسی آزاد اندیشی ترویجی ساختار درونی فقه اخلاق /  بخش دوم

گزارش | ضرورت پرداختن به اخلاق بین‌المللی در متون اخلاقی جدید

وسائل ـ حجت الاسلام دکتر عالم‌زاده نوری در تبیین طرح خود مبنی بر توسعه علم اخلاق و تفکیک روابط مختلف فرد و جامعه در آن به لزوم بحث از اخلاق بین امّت‌ها اشاره کرد و گفت: رابطه فرد با فرد، فرد با جامعه، جامعه با فرد و جامعه با جامعه، چهار موضوعی هستند که در متون اخلاقی اسلامی تا کنون از هم تفکیک نشده که برای دست‌یابی به یک اخلاق نظام‌مند باید به این تفکیک به طور مفصّل پرداخته شود و روابطی مثل رابطه امّت اسلام با امّت کفر، تحت عنوان اخلاق بین‌المللی یا احکام دُولی در این نظام قرار می‌گیرند.
چیستی عدالت فرهنگی و فرایند تحقق نابرابری‌های فرهنگی
در کرسی ترویجی تبیین شد؛

چیستی عدالت فرهنگی و فرایند تحقق نابرابری‌های فرهنگی

وسائل ـ دکتر فاضلی گفت: مساله عدالت فرهنگی در سطح نظری و فلسفی بایستی تبیین دینی پیدا کند تا منظور از عدالت معیار با عدالت محقق تفکیک شود و از طرفی نیز در بحث انضمامی نیز بایستی فرایند تحقق عدالت را به‌طور جدی مورد توجه قرار داده و عواملی مثل نظام شهری، بروکراسی، زبان و تکنولوژی را به‌عنوان عناصر موثر در ایجاد نابرابری های اجتماعی در تاریخ معاصر مورد توجه جدی قرار دهیم.
نگاه فراشرقی و غربی اسلام به حقوق زن
در «شناخت و بررسی حقوق و جایگاه زن در اسلام» بیان شد؛

نگاه فراشرقی و غربی اسلام به حقوق زن

وسائل ـ مدرس دانشکده حقوق در دانشگاه فردوسی گفت: خود زنان غربی، هنرمندان و بازیگران آنان اعتراف می‌کنند که وقتی ما در اجتماع می‌توانیم مطرح باشیم که این قاعده را بپذیریم که آن چیزی را که مردان از ما توقع دارند همان را انجام دهیم که اگر غیر از این باشد جائی برای زنان در این جامعه نیست و انسانیت زنان کمرنگ می‌شود.
فقه اقتصاد و حقوق
تبیین مفهوم تساوی زن و مرد در اصل بیستم قانون اساسی
بازخوانی مشروح مذاکرات قانون اساسی/ جلسه ۲۴ (بخش سوم)

تبیین مفهوم تساوی زن و مرد در اصل بیستم قانون اساسی

وسائل ـ در اصل 20 قانون اساسی تساوی زن و مرد در برخورداری از حقوق محمل ندارد و اساساً موضوع بحث نیست؛ این اصل بیان می‌دارد که اولا تمام افراد ملت در مقام اعمال قانون برابرند و ثانیاً تمام افراد ملت از همه حقوق انسانی با رعایت موازین اسلامی برخوردارند و لذا صحبت از برخورداری از حقوق یکسان نمی‌باشد.
گزارش | خلق پول مصداق روشن اکل مال به باطل است
بخش دوم / حجت الاسلام والمسلمین معصومی‌نیا مطرح کرد؛

گزارش | خلق پول مصداق روشن اکل مال به باطل است

وسائل ـ حجت الاسلام والمسلمین دکتر معصومی‌نیا ضمن تشریح چرایی اکل مال به باطل بودن خلق پول گفت: پول در سیستم بانکی عبارت است از یک مقدار عدد ترازنامه‌ای که ما به ازاء خارجی ندارد. قاطبه فقهای ما پیرامون اکل مال به باطل می‌گویند یعنی هر چیزی که عرفا مصداق باطل است و یکی از مصادیق روشن این مبنا، پولی است که بانک‌ها با ایجاد حساب‌های بدون پشتوانه خلق می‌کنند.
گزارش | قانون راه‌حل آسیب‌های اجتماعی نیست مگر اینکه به عوامل بپردازد
بخش پایانی / دکتر کافی در نقد لایحه محدودسازی اختیار طلاق زوج:

گزارش | قانون راه‌حل آسیب‌های اجتماعی نیست مگر اینکه به عوامل بپردازد

وسائل ـ دکتر کافی در نقد لایحه محدود سازی اختیار طلاق زوج گفت: به نظر می‌رسد که به جای قانون گذاری باید به تربیت و آموزش خانواده‌ها پرداخت. قانون نه تنها جلوی طلاق به عنوان یک آسیب اجتماعی مهم را نمی‌تواند بگیرد بلکه مانع هیچ آسیب اجتماعی دیگری نظیر اعتیاد، روسپی گری و حاشیه نشینی نیز نمی‌تواند باشد. به اعتقاد ما قانون راه حل آسیب‌های اجتماعی نیست مگر اینکه به عوامل بپردازد و آن‌ها را کنترل کند.
مخالفت اقتصاددانان بزرگ دنیا با خلق پول
حجت الاسلام والمسلمین معصومی‌نیا مطرح کرد؛

مخالفت اقتصاددانان بزرگ دنیا با خلق پول

وسائل ـ حجت الاسلام والمسلمین دکتر معصومی‌نیا ضمن بیان دیدگاه مخالفان خلق پول توسط بانک‌ها در میان اقتصاددانان بزرگ گفت: موریس آله برنده جایزه نوبل اقتصادی، در کتاب خود به تشریح و نقد سازوکار خلق اعتبار بانکی پرداخته و به آثار مخرب آن در اقتصاد اشاره می‌کند. وی فعالیت خلق پول توسط بانک‌های تجاری را همچون جعل اسکناس و وام دادن آن در مقابل بهره می‌داند که البته به صورت قانونی شکل گرفته است.
چرایی تاکید بر «اصل تساوی افراد در برابر قانون»
بازخوانی مشروح مذاکرات قانون اساسی/ جلسه ۲۴ (بخش اول)

چرایی تاکید بر «اصل تساوی افراد در برابر قانون»

وسائل ـ تساوی در مقابل قانون یکی از این مسائل مشترک بوده و در همه نظام‌های حقوقی موجود است. به خاطر وجود نابرابری‌ها و ترس از ایجاد آنها، این مطلب را در میثاق ملی که قانون اساسی است، ذکر می‌کنند تا که تضمینی برای حقوق افراد و حفظ برتری قانون اساسی جهت رعایت این مطلب در قوانین عادی و در زمینه‌های مختلف جزائی، مدنی و ... باشد؛ بنابراین ذکر این مسائل در قانون اساسی نه تنها زائد نیست بلکه لازم و ضروری است و ذکر آن می‌بایست با تأکید همراه شود تا بتواند تضمین کننده احکام و موازین شرعی باشد.
گزارش | پایان سلطه نظام سرمایه‌‌داری با گسترش ارزهای رمزپایه
نشست علمی پول مجازی از منظر فقه حکومتی/ شماره ۳

گزارش | پایان سلطه نظام سرمایه‌‌داری با گسترش ارزهای رمزپایه

وسائل – حجت الاسلام والمسلمین مرتضی ترابی به حلّ مشکل دیرینه بشر با توسعه ارزهای رمزپایه اشاره کرد و گفت: با رواج ارزهای رمزپایه، دست دولت‌ها از خلق پول و چاپ اسکناس جهت کاهش ارزش پول برای تقسیم سرمایه و تقسیم ثروت، کوتاه می‌شود و همچنین یکی از بزرگترین امتیازات فراگیر شدن پول‌های مجازی کوتاه کردن دست آمریکا و سلطه جهانی از سرمایه‌های جهانی و ضربه به اقتصاد نظام سرمایه‌داری است.
تمام مشکلات خانواده را نمی‌توان با قانون‌گذاری حل کرد
حجت الاسلام هدایت‌نیا در نقد لایحه محدودسازی اختیار طلاق زوج:

تمام مشکلات خانواده را نمی‌توان با قانون‌گذاری حل کرد

وسائل ـ حجت الاسلام هدایت نیا در نقد لایحه محدود سازی اختیار طلاق زوج اظهار داشت: به اعتقاد ما محدود کردن طلاق زوج با استفاده از ظرفیت‌های حقوقی کمکی جهت استحکام خانواده نمی‌کند. حقوق دروازه‌ای نیست که با ورود به آن بتوان تمام مشکلات خانواده را حل کرد.
گزارش | نقش بی‌بدیل ارزهای رمزپایه در جنگ اقتصادی
نشست علمی پول مجازی از منظر فقه حکومتی / شماره ۲

گزارش | نقش بی‌بدیل ارزهای رمزپایه در جنگ اقتصادی

وسائل ـ حجت الاسلام دکتر یوسفی یکی از کارکردهای ارزهای رمزپایه را به دست گرفتن ابتکار عمل در جنگ‌های ارزی دانست و گفت: امروز برخی از کشورها مانند ونزوئلا با توسعه بخش اقتصادی در حوزه ارزهای رمزپایه و ابداع یک نوع ارز رمزپایه با نام «پترو» در جنگ ارزی با آمریکا پیروز شدند و به همین جهت است که بنده تأکید دارم بانک مرکزی برای حل این قبیل اشکالات و آسیب‌ها باید به سمت ارزهای رمزپایه متمرکز برود.
دستگاه فقه شیعه ناتوان از تحلیل مبانی فقه شهروندی نیست
بخش اول / نشست «درآمدی بر برخی مبانی فقهی منشور حقوق و تکالیف شهرنشینی»؛

دستگاه فقه شیعه ناتوان از تحلیل مبانی فقه شهروندی نیست

وسائل ـ پژوهشگر و مدرس حوزه علمیه قم گفت: دستگاه فقه شیعه ناتوان از تحلیل مبانی فقه شهروندی نیست و آن رویکردی که کرامت انسان را به عنوان یک اصل نمی پذیرد در واقع آن رویکرد ناتوان از این است که این گزاره ها را تحلیل کند و کسانی که این اصل کرامت انسانی را پذیرفته اند هیچ‌گاه به این دشواری دچار نشده اند.
ماهیت خلق پول از دیدگاه فقه امامیه
در نخستین نشست فقه الاقتصاد بررسی شد؛

ماهیت خلق پول از دیدگاه فقه امامیه

وسائل ـ حجت الاسلام مصباحی مقدم با بیان اینکه ماهیت پول چیزی جز مالیت نیست و مالیت محض است، گفت: پس نقصان مالیت، منفک از نقصان مال نیست، از این جهت ضرورت جبران و ضمان دارد؛ و از آن جایی که دولت با خلق پول، قدرت مالی مردم را کاهش می‌دهد، بنابراین دولت ضامن است.
گزارش | لزوم توجه به ظرفیت‌های علم حقوق در نظام بانکداری
کرسی علمی ترویجی نقد نظام بانکداری بدون ربا / شماره ۲

گزارش | لزوم توجه به ظرفیت‌های علم حقوق در نظام بانکداری

وسائل ـ دکتر حسین عیوض‌لو در انتقاد از نظام بانکداری بدون ربا، اکتفاء به قوانین مدنی و عدم استفاده از ظرفیت‌های حقوقی در قانون بانکداری بدون ربا را امری ناصواب دانست و گفت: یکی از آسیب‌های نظام بانکداری بدون ربا اتکاء به قوانین مدنی است در حالی که در زمانی تدوین نظام پولی و بانکی اصلاً قانون مدنی وجود نداشت و لذا نباید اتکاء صرف به قانون مدنی داشت و نسبت به ظرفیت‌های علم حقوق در این زمینه بی‌توجه بود.